1. (a) Натрий гидрокарбонатындағы (NaHCO₃) көміртектің массалық үлесін табыңыз: A) 1,19%; B) 14,28%; C) 27,38%; D) 57,14%. (b) Күрделі қосылыстағы элементтердің массалық үлестері: H — 2,04%, S — 32,65%, O — 65,31%. Қосылыстың молекулалық формуласын анықтаңыз.

(a) NaHCO₃ молярлық массасы: 23 + 1 + 12 + 3 · 16 = 84 г/моль.

Көміртектің массалық үлесі: ω(C) = 12/84 · 100% ≈ 14,28%.

Жауабы: B) 14,28%.

(b) 100 г қосылыс бар деп алып, әр элементтің зат мөлшерін есептейміз: n(H) = 2,04/1 = 2,04 моль; n(S) = 32,65/32 ≈ 1,02 моль; n(O) = 65,31/16 ≈ 4,08 моль.

Қатынастарын ең кішісіне бөлеміз: H : S : O ≈ 2 : 1 : 4. Демек, ең қарапайым формуласы — H₂SO₄. Берілген массалық үлестер молекулалық массаны жеке анықтамайды; молекулалық формуланы нақтылау үшін қосымша молярлық масса қажет. Егер қосылыс күкірт қышқылы болса, оның молекулалық формуласы да H₂SO₄.