1. Герцшпрунг-Рассел диаграммасының жалпы үлгісіне сипаттама беріңіз. [3]

Жауабы:

Герцшпрунг-Рассел диаграммасы жұлдыздардың жарықтылығы мен температурасын (немесе спектрлік класын) көрсететін екі өлшемді графиктік кескіндеме болып табылады. Диаграммада екі негізгі өс бар: тік ось (y-осi) жұлдыздың жарқырауын (абсолют шамасын) көрсетеді, ал көлденең ось (x-осi) жұлдыздың беткі температурасын немесе спектрлік класын көрсетеді. Диаграммада жұлдыздардың орналасуы олардың эволюциялық кезеңдері туралы ақпарат береді. Мысалы, негізгі тізбек, қызыл алыптар, ақ ергежейлілер және т.б.