Ответ:
Көне түркі әдебиетінің басты мұраларына Орхон-Енисей жазба ескерткіштері жатады. Олардың ішіндегі белгілі дүлдүл туындылар — Күлтегін, Білге қаған және Тоныкөк жазбалары.
Күлтегін — Екінші Түрік қағанатының әйгілі қолбасшысы, ел қорғаған батыр. Ол 684–731 жылдары өмір сүрген.
Әкесі Елтеріс қаған қайтыс болғаннан кейін түрік елі әлсіреп, Таң империясына тәуелді болды. Халықтың бір бөлігі тұтқынға түсіп, елден айырылды. Кейін түріктер қайта күш жинап, тәуелсіздігін қалпына келтірді.
Күлтегіннің ағасы — Білге қаған.
Күлтегін жазбасындағы жырды Білге қағанның тапсырмасымен Йоллығтегін жазған деп есептеледі. Ол түрік елінің тарихын, Күлтегіннің ерлігін және халыққа өсиетті тасқа қашап жаздырған.
Жорықтарда Күлтегін әскер бастап, түрік елінің қарсыластарымен шайқасады. Жырда оның жауға қарсы аттанып, елін қорғағаны, жеңістерге жеткені баяндалады. Жорықтардың нақты реті мен оқиғалары жырдың әр аудармасында аздап өзгеше берілуі мүмкін.
Түрік елінің басты қарсыластарының қатарында табғаштар (Қытай), оғыздар, қырғыздар, түргештер және басқа көрші тайпалар аталады.
Күлтегін жырда ержүрек, қайсар, елін сүйген және қол бастаған батыр ретінде суреттеледі. Ол жауға қарсы талай шайқасқа қатысып, түрік халқының тәуелсіздігі мен бірлігін қорғаған.
