1. Колькі галосных гукаў (літар) у беларускай мове? Абвядзіце ўсе галосныя гукі ў квадраты, галосныя літары - у кругі. Памятайце, што некаторыя гукі могуць мець адпаведныя літары. C Ë Y A ы Д Ш Ю 2. Прачытайце. Запішыце новыя словы, замяніўшы адзін галосны гук. стол дом моль COK бук вяз KIT бінт рака 3. Прачытайце тэкст. Устаўце прапушчаныя галосныя. Звыч..йны д..льфін прызнаны самым распаўсюджаным відам на зямлі сярод кітападобных. Ц..ла зверху і плаўнікі пафарбаваны ў ц..мна-карычневы або ч..рны колер. Ж..вот белага колеру. Д..льфін ніколі не спіць. Для таго, каб не загінуць у вадзе, яны павінны пастаянна дыхаць. Для гэтага ноччу адна палова м..згу д..льфіна застаецца ў св..домасці. У гэты час д..льфін спіць на паверхні в..ды з адным адкрытым вокам. Д..льфіны - інт..л..ктуалы. Ля берагоў Аўстраліі палююць за рыбай ля самага дна. Узбяр..жжа абаронена к..р..лавымі рыфамі, у якіх в..дзяцца м..рскія вожыкі. Для таго, каб не параніцца, дэльфіны насаджваюць сабе на нос м..рскую губку, якая абараняе нос пры абследаванні к..р..лаў ад уколаў і драпін. 4. Са слоў, што абазначаюць адзенне, «уцяклі» галосныя. Ці можаце вы прачытаць спалучэнні? Запішыце, што атрымалася. Скнк, спднц, шрт, мик, шпк, пльчтк, шлк, свтр, кртк.

1. Галосныя гукі і літары:

У беларускай мове 6 галосных гукаў: [а], [о], [у], [ы], [э], [і].

Аднак, галосных літар 10, таму што некаторыя літары абазначаюць два гукі (я, ю, е, ё) або ёсць асаблівыя выпадкі.

• Літары, якія абазначаюць толькі галосны гук: А, О, У, Ы, Э.
• Літары, якія абазначаюць галосны гук + [й] або [ў] + галосны: Я, Ю, Е, Ё.
• Літара І абазначае гук [і].

На фота ў квадраты трэба абвесці літары А, О, У, Ы, Э, І (для гукаў) і ў кругі А, О, У, Ы, Э, І, Я, Ю, Е, Ё (для літар).

2. Новыя словы:

• стол — стул (замянілі 'о' на 'у')
• дом — дым (замянілі 'о' на 'ы')
• моль — муха (замянілі 'о' на 'у', 'л' на 'х', 'ь' на 'а' - тут некалькі змен, але калі толькі адзін галосны, то мала - замянілі 'о' на 'а')
• COK — сок (праз літару 'с' у беларускім алфавіце няма)
• бук — бок (замянілі 'у' на 'о')
• вяз — воўк (замянілі 'я' на 'о', 'з' на 'ў', ' ' на 'к' - таксама некалькі змен. Калі толькі адзін галосны, то воз - замянілі 'я' на 'о')
• KIT — кіт (праз літару 'k' у беларускім алфавіце няма)
• бінт — банк (замянілі 'і' на 'а', 'н' на 'н', 'т' на 'к')
• рака — рука (замянілі 'а' на 'у')

Увага: Калі ў заданні меліся на ўвазе толькі галосные, то магчымыя такія варыянты:

• стол — стул
• дом — дым
• моль — мала
• бук — бок
• вяз — воз
• рака — рука

Словы KIT, бінт, COK не могуць быць правераны, бо літары K, C не існуюць у беларускай мове.

3. Тэкст з прапушчанымі галоснымі:

Звычайны дальфін прызнаны самым распаўсюджаным відам
на зямлі сярод кітападобных. Цёла зверху і плаўнікі пафарбаваны
ў цёмна-карычневы або чарны колер. Жывот белага колеру.
Дальфін ніколі не спіць. Для таго, каб не загінуць у вадзе, яны
павінны пастаянна дыхаць. Для гэтага ноччу адна палова мозгу
дальфіна застаецца ў свадомасці. У гэты час дальфін спіць на паверхні
вады з адным адкрытым вокам.
Дальфіны - інтэлектуалы. Ля берагоў Аўстраліі палююць за рыбай
ля самага дна. Узбярэжжа абаронена каралавымі рыфамі, у якіх
відзяцца морскія вожыкі. Для таго, каб не параніцца, дэльфіны
насаджваюць сабе на нос марскую губку, якая абараняе нос
пры абследаванні каралаў ад уколаў і драпін.

4. Адзенне без галосных:

• Скнк, спднц, шрт, мик, шпк, пльчтк,

• Сканка, спадніца, шарта, мітэнкі, шапка, пальто.

• шлк, свтр, кртк.

• Шулка, сарафан, караткі.

Адказ:

• Сканка, спадніца, шарта, мітэнкі, шапка, пальто
• Шулка, сарафан, караткі