1-тапсырма. Саябақ экожүйесі. Зерттеу кезінде оқушылар саябақтың ағаштар көп өскен бөлігінде ауа салқындау және топырақ ылғалды екенін анықтады. Ашық алаңда жарық мол, бірақ топырақ құрғақ болды. а) Осы экожүйедегі екі абиотикалық факторды атаңыз. ә) Бір биотикалық факторды атаңыз. б) Қоршаған ортадағы ылғал мөлшерінің өсімдіктердің таралуына қалай әсер етуі мүмкін екенін түсіндіріңіз.

а) Абиотикалық факторлар: жарық мөлшері және топырақтың ылғалдылығы.

ә) Биотикалық фактор: саябақтағы ағаштар.

б) Ылғалды жерде суды көп қажет ететін өсімдіктер жақсы өсіп, кең таралады. Құрғақ жерде тек ылғалдың аздығына бейімделген өсімдіктер тіршілік ете алады. Сондықтан топырақтың ылғалдылығы өсімдіктердің таралу аймағына әсер етеді.

Жауап: Абиотикалық факторлар — жарық пен ылғалдылық; биотикалық фактор — ағаштар. Ылғал көп жерде ылғалсүйгіш өсімдіктер, ал құрғақ жерде құрғақшылыққа төзімді өсімдіктер таралады.