Ответ:
Екі көтеріліс те XVIII ғасырдың екінші жартысында Ресей империясының отарлық және әкімшілік қысымына қарсы болды. Екеуіне де жер мәселесі, билік өкілдерінің озбырлығы және халықтың әлеуметтік жағдайының нашарлауы түрткі болды.
| Салыстыру белгісі | Сырым Датұлы көтерілісі | Е. Пугачев көтерілісі |
|---|---|---|
| Уақыты | 1783–1797 жылдар | 1773–1775 жылдар |
| Негізгі аймағы | Кіші жүз, Жайық маңы | Жайық өңірі, Орынбор өлкесі және Еділ бойы |
| Қатысушылары | Қазақ шаруалары, билер мен батырлар | Шаруалар, казактар, жұмысшылар және өзге де халық топтары |
| Негізгі себептері мен талаптары | Жердің тартып алынуына, казактардың қысымына және патша үкіметінің отарлық саясатына қарсылық; халықтың жері мен дербестігін қорғау. | Шаруалардың езгісіне, алым-салық пен міндеткерліктерге және казактардың құқықтарының шектелуіне қарсылық. |
| Нәтижесі | Көтеріліс жеңіліске ұшырады, бірақ отаршылдыққа қарсы күрес жалғасты. | Көтеріліс жеңіліп, Пугачев тұтқындалып, жазаланды. |
Ұқсастығы — екеуі де патша үкіметінің саясатына қарсы бұқаралық қозғалыстар болды және жеңіліске ұшырады. Айырмашылығы — Сырым бастаған қозғалыстың басты мәселесі қазақ жері мен елдің саяси дербестігі болса, Пугачев көтерілісіне Ресейдегі әртүрлі әлеуметтік топтар қатысып, олардың талаптары да сан алуан болды.
