1. Якую ролю адыгрываюць займеннікі ў тэксце? 2. На якія разрады па значэнні падзяляюцца займеннікі? 3. Прывядзіце прыклады займеннікаў, якія ўказваюць на прадмет, прымету, колькасць. 4. Займеннікі якіх разрадаў змяняюцца, як прыметнікі? Прывядзіце прыклады. 5. Чым адрозніваюцца прыналежныя займеннікі яе, яго, іх ад падобных да іх асабовых? 6. Ці правільна ўжыты формы займеннікаў у наступных словазлучэннях: прымушаць самаго сабе, не дазваляць самім сабе? 7. Якую форму маюць займеннікі нехта, нешта, ніякі ў месным склоне? Запішыце гэтыя формы займеннікаў. Складзіце...

1. Роля займеннікаў у тэксце:

Займеннікі ў тэксце выконваюць ролю заменнікаў назоўнікаў, прыметнікаў, лічэбнікаў, а таксама служыць для сувязі сказаў у тэксце.

2. Разрады займеннікаў па значэнні:

• Асобавыя: я, ты, ён, яна, яно, мы, вы, яны.
• Зваротны: сябе.
• Прыналежныя: мой, твой, яго, яе, наш, ваш, іх.
• Указальныя: гэты, той, такі, столькі.
• Азначальныя: увесь, кожны, самы.
• Пытальныя: хто, што, які, чый, колькі.
• Адносныя: хто, што, які, чый, колькі (ужываюцца для сувязі сказаў).
• Адмоўныя: ніхто, нішто, ніякі, нічый, няма.
• Нэфмеўныя: нехта, нешта, нечы, некаторы.

3. Прыклады займеннікаў:

• На прадмет: хто, што, я, ты, ён.
• На прымету: які, такі, мой, твой.
• На колькасць: колькі, столькі, усе.

4. Займеннікі, якія змяняюцца як прыметнікі:

Прыналежныя займеннікі (мой, твой, яго, яе, іх, наш, ваш) і ўказальныя займеннікі (гэты, той, такі) змяняюцца па склонах, ліках і родах, як і прыметнікі.

Прыклады:

• Мой брат, маёй брата, маім брату.
• Гэты стол, гэтым сталом, пра гэтага хлопца.

5. Адрозненне прыналежных займеннікаў ад асабовых:

Прыналежныя займеннікі (яе, яго, іх) абазначаюць прыналежнасць прадмета пэўнай асобе і адказваюць на пытанне чый?. Асабовыя займеннікі (ён, яна, яно, яны) абазначаюць асобу ці прадмет і адказваюць на пытанні хто? або што?.

6. Правільнасць ужывання займеннікаў:

Словазлучэнні «прымушаць самаго сабе» і «не дазваляць самім сабе» ўжыты няправільна.

Правільна будзе:

• прымушаць сябе
• не дазваляць сабе

7. Формы займеннікаў «нехта», «нешта», «ніякі» у месным склоне:

• Нехта (у месным склоне) — некiм
• Нешта (у месным склоне) — нечым
• Ніякі (у месным склоне) — нiякiм