Вопрос:

1. Ж. Баласағұн ақыл мен білімді қалай сипаттайды? Автор ойын анықтай отырып, кестені әрі қарай жалғастырайық. «Білім – сенген мейірімді қандасың», – дейді. Осы сөзді қалай түсіндірер едіңдер? «Ақыл – сенің анттасқан нақ жолдасың», – дейді. Автормен келісесіңдер ме? Неге? «Білім – байлық, азаймас һәм жоғалмас», – дейді. Сендердің ойларыңша да осылай ма? Себебі? «Ақыл – шырақ, қара түнде жанатын», – дейді. Сендер қандай анықтама ұсынасыңдар? Неліктен автор?

Ответ:

«Білім – сенген мейірімді қандасың» деген сөзді білім адамға жақын, сенімді туысындай әрқашан көмектеседі деп түсінемін. Білім қиындықты жеңуге, дұрыс шешім қабылдауға және жақсы жол табуға көмектеседі.

«Ақыл – сенің анттасқан нақ жолдасың» деген пікірмен келісемін. Ақыл адамға дұрыс пен бұрысты ажыратуға, асығыс әрекет жасамауға және өмірде дұрыс бағыт таңдауға жәрдемдеседі. Ол адамды әрдайым бірге жүретін сенімді жолдасына ұқсатады.

«Білім – байлық, азаймас һәм жоғалмас» деген оймен де келісемін. Материалдық байлық жоғалуы мүмкін, ал білімді адам оны өмір бойы пайдаланады. Білімді бөліскен сайын ол азаймайды, керісінше көбейе түседі.

«Ақыл – шырақ, қара түнде жанатын» деген анықтаманы былай түсіндіремін: ақыл қиын сәтте адамға жол көрсететін жарық сияқты. Ол белгісіздік пен қиындық кезінде дұрыс шешім табуға көмектеседі.

Автор «неліктен?» деген сұраққа: Жүсіп Баласағұн ақыл мен білімнің адам өміріндегі маңызын көркем теңеулер арқылы түсіндіру үшін осындай анықтамалар берген. Ол білімді жақын досқа, байлыққа, ал ақылды жолдас пен шыраққа теңеп, оқырманға олардың қадірін ұғындырғысы келген.

Менің анықтамам: Білім – адамды алға жетелейтін күш, ал ақыл – сол білімді дұрыс пайдалануға мүмкіндік беретін қабілет.