10. C va H elementlaridan tashkil topgan birikmaning 2 molini to‘liq yoqish uchun 15 mol O₂ sarflandi va reaksiya natijasida 20 mol CO₂ va H₂O aralashmasi hosil bo‘ldi. Birikmaning formulasini aniqlang. Variantlar: C₅H₁₀, C₆H₁₂, C₅H₁₂, C₄H₁₀.

Birikma formulasini CₓHᵧ deb belgilaymiz.

1. 2 mol birikma yonganda 2x mol CO₂ va y mol H₂O hosil bo‘ladi. Jami mahsulotlar miqdori:

2x + y = 20.

2. Shu miqdordagi birikmaning yonishida sarflangan kislorod:

2x + y/2 = 15, ya’ni 4x + y = 30.

3. Tenglamalarni ayiramiz: (4x + y) − (2x + y) = 30 − 20, demak x = 5. So‘ng 2x + y = 20 tenglamaga qo‘ysak, y = 10.

Javob: C₅H₁₀.