11. Суретте металдардың қышқылдармен әрекеттесуі көрсетілген: №1 сынауықта реакция шабытты жүріп, көп мөлшерде газ бөлінеді; №2 сынауықта реакция белсенді жүріп, газ бөлінеді; №3 сынауықта реакция белгілері байқалмайды. (a) №1 және №2 сынауықтардағы металдарды анықтаңыз: №1 сынауық — ; №2 сынауық — . (b) Анықталған №1 және №2 сынауықтардағы металдардың қышқылмен әрекеттесу реакция теңдеуін жазып теңестіріңіз.

(a) Көп газ бөлінуі металдың қышқылмен белсенді әрекеттесетінін, ал реакция белгілерінің болмауы металдың сутектен белсенділігі төмен екенін көрсетеді. Алайда суретте металдардың ықтимал тізімі де, қышқылдың атауы да берілмеген. Сондықтан №1 және №2 сынауықтардағы металдарды тек бақылауларға сүйеніп бірмәнді анықтау мүмкін емес.

Мысал ретінде жиі қолданылатын металл қатарын алсақ, №1 — магний, №2 — мырыш, №3 — мыс болуы мүмкін: магний қышқылмен мырыштан белсендірек әрекеттеседі, ал мыс сұйылтылған тұз қышқылымен әрекеттеспейді. Бұл — шартты нұсқа; нақты металдарды анықтау үшін берілген металл тізімі мен қышқыл атауы қажет.

(b) Егер қышқыл тұз қышқылы болса, шартты мысалдағы теңдеулер:

Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂↑

Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑