13. 0,1 mol sikloalkan to‘liq yondirilganda 17,6 g CO₂ va 7,2 g H₂O hosil bo‘ldi. Sikloalkanning formulasini aniqlang. Variantlar: C₄H₁₀, C₃H₆, C₅H₁₀, C₄H₈.

1) Karbon atomlari sonini CO₂ miqdoridan topamiz: \(n(\mathrm{CO_2})=17.6/44=0.4\) mol. 0,1 mol sikloalkan molekulalaridan 0,4 mol CO₂ hosil bo‘lgani uchun har bir molekulada \(0.4/0.1=4\) ta uglerod atomi bor.

2) Vodorod atomlari sonini suv miqdoridan topamiz: \(n(\mathrm{H_2O})=7.2/18=0.4\) mol. Har bir suv molekulasida 2 ta vodorod atomi bo‘lganidan, sikloalkan molekulalaridagi vodorod atomlari soni \((2\cdot0.4)/0.1=8\).

Demak, sikloalkan formulasi C₄H₈. Bu sikloalkanlar uchun umumiy \(C_nH_{2n}\) formulasiga ham mos keladi.

Javob: C₄H₈ (4-вариант).