133. Ауданы 36 см² тік төртбұрыштың ұзындығының еніне тәуелділігіне есеп құрастырыңдар. 1) Есеп мазмұнында қандай шама тұрақты? 2) Есеп мазмұнындағы тік төртбұрыштың ұзындығы мен ені қандай тәуелділікте? Пропорция құрыңдар.

Есеп: Ауданы \(36\text{ см}^2\) болатын тік төртбұрыштың ені өзгергенде, оның ұзындығы қалай өзгеретінін анықтаңдар. Егер ені \(4\text{ см}\) болса, ұзындығы неше сантиметр? Ал ені \(6\text{ см}\) болса, ұзындығы неше сантиметр болады?

1. Тұрақты шама — тік төртбұрыштың ауданы: \(S=36\text{ см}^2\).

2. Тік төртбұрыштың ауданы \(S=a\cdot b\) формуласы бойынша табылады. Сондықтан ұзындығы мен ені кері пропорционал.

   Ені \(4\text{ см}\) болғанда: \(a=36:4=9\text{ см}\).

   Ені \(6\text{ см}\) болғанда: \(a=36:6=6\text{ см}\).

   Пропорция:

   \(4:6=6:9\), немесе \(\frac{4}{6}=\frac{6}{9}\).

Жауабы: тұрақты шама — аудан; ұзындық пен ен — кері пропорционал шамалар.