14. 1. «Йәйге каникулда» темаһы буйынса әңгәмә ойоштороғоҙ. Иптәшегеҙҙән ҡайҙа һәм нисек ял итеүе тураһында һорашығыҙ. Башта — ҡыҫҡа ғына хикәйә, һуңынан диалог уйнағыҙ. Улар бер-береһенән ҡайһы яғы менән айырыла? 2. Ике кешенең аралашыуы нисек атала? Миҫал килтерегеҙ. Үҙегеҙ тикшерегеҙ.

Перевод задания: 1. Организуйте беседу на тему «На летних каникулах». Спросите товарища, где и как он отдыхает. Сначала расскажите короткую историю, затем разыграйте диалог. Чем они отличаются друг от друга? 2. Как называется общение двух людей? Приведите пример. Проверьте себя.

Түбәндәге урындар — шартлы өлгөләр; кәрәк булһа, үҙегеҙҙең мәғлүмәттәр менән алмаштырығыҙ. (Места ниже приведены условно; при необходимости замените их своими данными.)

1-се вариант. Ауылда ял итеү

Йәйге каникулда мин өләсәйем менән ауылда ял иттем. Мин уға баҡсала ярҙам иттем, дуҫтарым менән йылға буйында йөрөнөм. Каникул бик күңелле үтте.

Летом я отдыхал в деревне у бабушки. Я помогал ей в огороде, гулял с друзьями у реки. Каникулы прошли очень весело.

— Йәйге каникулда ҡайҙа ял иттең?

— Мин ауылда өләсәйемдә ял иттем. Ә һин?

— Мин дә ауылға ҡайттым. Баҡсала ярҙам иттем.

— Бик яҡшы ял иткәнһең!

— Где ты отдыхал на летних каникулах?

— Я отдыхал в деревне у бабушки. А ты?

— Я тоже ездил в деревню. Помогал в огороде.

— Ты хорошо отдохнул!

2-се вариант. Диңгеҙ буйында ял итеү

Йәйге каникулда мин ғаиләм менән диңгеҙгә барҙым. Беҙ һыу ингәндә, ҡомдан һарайҙар төҙөнөк һәм экскурсияға йөрөнөк. Минең өсөн был бик яҡшы ял булды.

Летом я ездил с семьёй на море. Мы купались, строили замки из песка и ездили на экскурсии. Для меня это был замечательный отдых.

— Каникулда ҡайҙа ял иттең?

— Мин ғаиләм менән диңгеҙҙә ял иттем. Һыу индек, экскурсияға йөрөнөк.

— Һиңә унда оҡшанымы?

— Эйе, бик оҡшаны!

— Где ты отдыхал на каникулах?

— Я отдыхал с семьёй на море. Мы купались и ездили на экскурсии.

— Тебе там понравилось?

— Да, очень!

3-сө вариант. Тауҙа ял итеү

Йәйге каникулда мин ғаиләм менән тауға барҙым. Беҙ матур тәбиғәтте ҡараныҡ, һуҡмаҡтар буйлап йөрөнөк һәм фотоға төштөк. Саф һауала ял итеү миңә бик оҡшаны.

Летом я ездил с семьёй в горы. Мы любовались красивой природой, гуляли по тропам и фотографировались. Мне очень понравилось отдыхать на свежем воздухе.

— Йәйге каникулда ҡайҙа булдығыҙ?

— Беҙ ғаиләм менән тауға барҙыҡ.

— Унда нимә эшләнегеҙ?

— Тәбиғәтте ҡараныҡ, тауға мендек һәм фотоға төштөк.

— Где вы были на летних каникулах?

— Мы ездили с семьёй в горы.

— Что вы там делали?

— Любовались природой, поднимались в горы и фотографировались.

Хикәйә менән диалогтың айырмаһы: Хикәйәлә бер кеше үҙенең уй-фекерен бәйләнешле итеп һөйләй. Диалогта ике йәки бер нисә кеше сиратлап һөйләшә, уларҙың репликалары алмашынып килә.

В рассказе один человек связно излагает свои мысли. В диалоге два или несколько человек разговаривают по очереди, их реплики чередуются.

2-се өлөш: Ике кешенең аралашыуы диалог тип атала. Мәҫәлән: «— Һин ҡайҙа ял иттең? — Мин ауылда ял иттем.»

Общение двух людей называется диалогом. Например: «— Где ты отдыхал? — Я отдыхал в деревне».