2. Күпьяклы эшчәнлеген, куйган хезмәтләрен санагыз. Аның турындагы истәлекләрдән файдаланып, иҗат портретын сурәтләгез.

Каюм Насыйриның күпкырлы эшчәнлеге:

• укытучы һәм мәгърифәтче;
• язучы һәм тәрҗемәче;
• тел белгече һәм грамматика авторы;
• сүзлек төзүче;
• тарихчы һәм этнограф;
• халык авыз иҗатын җыючы;
• география һәм табигать белеме буенча китаплар язучы;
• татар әдәби телен үстерүче галим.

Каюм Насыйриның иҗат портретын белемгә омтылган, хезмәт сөючән, тырыш һәм халыкка файдалы булырга теләгән шәхес итеп сурәтләргә мөмкин. Ул гади халыкның тормышын, телен һәм гореф-гадәтләрен яхшы белгән, шуңа күрә әсәрләрен халыкка аңлаешлы телдә язган. Каюм Насыйри фәнне һәм мәгърифәтне җәмгыятьне алга җибәрүче көч дип санаган.

Ул үз халкының киләчәге өчен борчылган һәм балаларның белемле, әхлаклы, хезмәт сөючән булып үсүен теләгән. Аның хезмәтләрендә халыкны наданлыктан арындыру, китап укуга һәм фән өйрәнүгә чакыру төп урынны алып тора.