Ответ:
Суреттегі сөздердің бір бөлігі оң жақтан қиылып қалғандықтан, анық көрінетін сөздер бойынша үлгілер берілді.
Тұйық етістік жұрнағы:
- тый → тию;
- сый → сыю;
- ұлғай → ұлғаю;
- той → тою;
- оқы → оқу;
- байы → баю.
Бұл сөздерге -у жұрнағы жалғанғанда, сөз соңындағы й дыбысы түсіп немесе өзгеріп, түбірдің айтылуы өзгереді: той → тою, байы → баю, ұлғай → ұлғаю.
Тәуелдік жалғауының үлгілері:
- орын → орным, орның, орны;
- ойын → ойыным, ойының, ойыны;
- құлып → құлыбым, құлыбың, құлыбы;
- құлақ → құлағым, құлағың, құлағы;
- жүрек → жүрегім, жүрегің, жүрегі;
- топ → тобым, тобың, тобы;
- қорап → қорабым, қорабың, қорабы.
Қатаң п дыбысы дауыстыдан басталған тәуелдік жалғауының алдында ұяң б дыбысына өзгереді: құлып → құлыбым, қорап → қорабым. Қатаң қ дыбысы ұяң ғ дыбысына өзгереді: құлақ → құлағым. к дыбысы ұяң г дыбысына өзгереді: жүрек → жүрегім. Бұл — дыбыс үндестігі.
Қосымшаның жуан немесе жіңішке түрінің таңдалуы сөздің соңғы буынындағы дауысты дыбысқа байланысты: құлақ-қа, қорап-қа — жуан буын; жүрек-ке — жіңішке буын. Бұл — буын үндестігі.
Жіктік жалғауының үлгісі: оқушымын, оқушысың, оқушы; оқушымыз, оқушысыңдар, оқушылар. Жіктік жалғауы сөздің мағынасына және соңғы дыбысына қарай жалғанады.
Қорытынды: дыбыс үндестігі кезінде қатар келген дыбыстар бір-біріне ықпал етеді, ал буын үндестігінде қосымшаның жуан-жіңішке түрі сөздің соңғы буынына қарай таңдалады.
