2-тапсырма. Мәтінді тыңдаңдар (5-аудио). Жоспар құрыңдар. А) Мәтіннің үш азатжолындағы негізгі ойды үш сөйлемге сыйдырып беріңдер. Ә) Мәтін мазмұнын саралай отырып, төмендегі кесте бойынша сұрақтар құрастырыңдар: оңай сұрақ (жауабы мәтінде бар); қиын сұрақ (нақты жауабы мәтінде жоқ, бірақ тақырыпқа қатысы бар). Б) Қазақ жерінде табылған көшпелілер дәуіріне тән археологиялық ескерткіштер туралы материал жинақтап, тезистік жоспар құрыңдар. В) «Көшпелілердің рухани мәдениеті өте бай.» сөйлеміне дыбыстық талдау жасаңдар.

А) Үш азатжолдың негізгі ойын қысқаша мазмұндау

5-аудионың мәтіні берілмегендіктен, оның үш азатжолындағы негізгі ойды дәлме-дәл мазмұндау мүмкін емес. Аудионы немесе мәтінін жіберсеңіз, мазмұнын үш сөйлемге қысқартып беремін.

Ә) Сұрақтар кестесі

Аудио мәтіні қолжетімсіз болғандықтан, төмендегі кесте — көшпелілердің рухани мәдениеті тақырыбына арналған үлгі. Оңай сұрақтың жауабын мәтіннен табу үшін оны тыңдалған мәтінге сәйкестендіру қажет.

Б) Археологиялық ескерткіштер туралы тезистік жоспар

1. Есік қорғаны — сақ дәуірінің маңызды ескерткіші. Қорғаннан табылған «Алтын адам» мен әшекей бұйымдар сақтардың өнері, дүниетанымы және жерлеу дәстүрі туралы мәлімет береді.
2. Берел қорымдары — Шығыс Қазақстандағы ерте көшпелілер мұрасы. Қорғандардан табылған жылқылар мен ат әбзелдері көшпелілердің жылқыны қадірлегенін және жерлеу салтының ерекшелігін көрсетеді.
3. Бесшатыр қорымы — Жетісудағы сақ дәуірінің ескерткіштерінің бірі. Үлкен обалар мен жерлеу құрылыстары сақ қоғамындағы билік пен әлеуметтік жіктелу туралы дерек береді.
4. Археологиялық олжалар көшпелілердің қолөнері, тұрмысы, дүниетанымы мен салт-дәстүрін танытады.

В) «Көшпелілердің рухани мәдениеті өте бай.» сөйлеміне дыбыстық талдау

Сөйлемдегі сөздер: «Көшпелілердің», «рухани», «мәдениеті», «өте», «бай».

• Көшпелілердің — 12 әріп, 12 дыбыс: к — дауыссыз, қатаң; ө — дауысты, жіңішке, ашық, еріндік; ш — дауыссыз, қатаң; п — дауыссыз, қатаң; е — дауысты, жіңішке, ашық, езулік; л — дауыссыз, үнді; і — дауысты, жіңішке, қысаң, езулік; л — дауыссыз, үнді; е — дауысты, жіңішке, ашық, езулік; р — дауыссыз, үнді; д — дауыссыз, ұяң; і — дауысты, жіңішке, қысаң, езулік. Дауысты дыбыстар үндестігіне сай сөз жіңішке айтылады.
• Рухани — 6 әріп, 6 дыбыс: р — дауыссыз, үнді; у — дауыссыз, үнді; х — дауыссыз, қатаң; а — дауысты, жуан, ашық, езулік; н — дауыссыз, үнді; и — дауысты, жіңішке, қысаң, езулік. Сөзде жуан және жіңішке дауыстылар аралас келген кірме сөз.
• Мәдениеті — 8 әріп, 8 дыбыс: м — дауыссыз, үнді; ә — дауысты, жіңішке, ашық, езулік; д — дауыссыз, ұяң; е — дауысты, жіңішке, ашық, езулік; н — дауыссыз, үнді; и — дауысты, жіңішке, қысаң, езулік; е — дауысты, жіңішке, ашық, езулік; т — дауыссыз, қатаң. Сөз жіңішке буынды.
• Өте — 3 әріп, 3 дыбыс: ө — дауысты, жіңішке, ашық, еріндік; т — дауыссыз, қатаң; е — дауысты, жіңішке, ашық, езулік. Екі буынға бөлінеді: ө-те.
• Бай — 3 әріп, 3 дыбыс: б — дауыссыз, ұяң; а — дауысты, жуан, ашық, езулік; й — дауыссыз, үнді. Бір буынды сөз.

Сөйлемде 32 әріп, 32 дыбыс бар; 16 дауысты және 16 дауыссыз дыбыс. Сөйлем соңындағы нүкте — тыныс белгісі, дыбыс болып саналмайды.