20. Чыгармалардан (Ч.Айтматовдун «Атадан калган туяк» аңгемеси, Б.Жакиевдин «Атанын тагдыр» драмасы, А.Осмоновдун «Жеңишбек» поэмасы) тандап сюжетин айтып бер.

20. Чыгармалардын сюжеттери:

Тандап алынган чыгармалардын биринин сюжетин айтып берели:

Ч. Айтматовдун «Атадан калган туяк» аңгемеси

Сюжет:

Аңгемеде согуштан кийинки оор турмуштун шартында жашаган, атасынан ажырап калган жаш балдардын тагдыры баяндалат. Башкы каармандар – Бообек, Капал, Асийра аттуу балдар. Алардын атасы согуштан келбей калат, апасы да ооруп каза болуп, балдар жетим калышат. Алар «атадан калган туяк» катары, өз атасынын ордун толтуруп, үй-бүлөсүн багууга, жашоону улантууга аракет кылышат.

Негизги окуялар:

• Жетим калуу: Балдардын ата-энесинен ажырап, жалгыз калышы – окуянын негизги түйүндүү жери.
• Турмуштун оорчулугу: Согуштан кийинки эконмикалык кыйынчылык, ачарчылык, жапатыр турмуш балдардын жашоосун ого бетер оорлотот.
• Атанын ордун ээлөө: Бообек, эң улуусу катары, үй-бүлөсүн багууга, ини-сиңдисин коргоого аракет кылат. Ал атасынын ордун ээлөөгө, жоопкерчиликти өз мойнуна алууга аргасыз болот.
• Акыл жана чыдамкайлык: Балдар жаш болгонуна карабай, турмуштун сыноолоруна туруштук берип, бир туугандарына жардам берип, жашоону улантуунун жолун издешет. Алардын чыдамкайлыгы, бири-бирине болгон сүйүүсү оор кырдаалдан чыгууга жардам берет.

Аңгеме адамдын тагдыры, жашоого болгон күрөшү, ата-балага болгон сүйүү, жоопкерчилик сыяктуу жалпы адамзаттык баалуулуктарды козгойт.