Вопрос:

20. һүҙҙәрҙе дөрөҫ итеп уҡығыҙ. Һәр бер һүҙгә күплек ялғауҙары өҫтәп яҙығыҙ. Калын һәм нәҙек һуҙынҡылы һүҙҙәрҙе айырып яҙығыҙ. Ялғауҙарҙың язылышын аңлатығыҙ.

Ответ:

1. Уҡыу:

һүҙҙәр, ялғауҙар, һуҙынҡылы

2. Күплек ялғауҙары өҫтәү:

әкиәттәр, әсәйҙәр, ишектәр, гараждар, дәрестәр, дәфтәрҙәр, һүҙҙәр, кешеләр,

өҫтәлдәр, урамдар, китаптар, күлдәктәр, урмандар, сәскәләр, йылғалар, ағастар

3. Ҡалын һәм нәҙек һуҙынҡылы һүҙҙәрҙе айырыу:

Ҡалын һуҙынҡылы һүҙҙәр:

  • гараж (а, а)
  • дәфтәр (ә, ә)
  • урман (у, а)
  • ағас (а, а)

Нәҙек һуҙынҡылы һүҙҙәр:

  • әкиәт (ә, и, ә)
  • әсәй (ә, ә)
  • ишек (и, е)
  • дәрес (ә, е)
  • һүҙ (ү)
  • кеше (е, е)
  • өҫтәл (ө, ә)
  • урам (у, а)
  • китап (и, а)
  • күлдәк (ү, ә)
  • сәскә (ә, ә)
  • йылға (ы, а)

4. Ялғауҙарҙың яҙылышын аңлатыу:

Күплек ялғауы -ҙар/-ҙәр, -тар/-тәр, -ар/-әр, -лар/-ләр булып килә. Ул һүҙ аҙағындағы тартынҡыға бәйле.

  • -ҙар/-ҙәр: һүҙ аҙағында яңғырау тартынҡы (б, в, г, д, ж, з, й, л, м, н, ң, р) булһа, һуҙынҡыға ҡарап -ҙар йәки -ҙәр яҙыла (миҫал: ишектәр, дәфтәрҙәр).
  • -тар/-тәр: һүҙ аҙағында һуҡмаҡлы тартынҡы (п, ф, к, ҡ, с, ш, х, ц, ч, һ) булһа, һуҙынҡыға ҡарап -тар йәки -тәр яҙыла (миҫал: китаптар, өҫтәл).
  • -ар/-әр: һүҙ аҙағында асыҡ һуҙынҡы (а, ә, о, ө, е, э) булһа, һуҙынҡыға ҡарап -ар йәки -әр яҙыла (миҫал: гараждар, ағастар).
  • -лар/-ләр: һүҙ аҙағында ике яңғырау тартынҡы йәнәшә килгәндә (л, м, н, ң, р) һәм һуҙынҡы булмағанда, һуҙынҡыға ҡарап -лар йәки -ләр яҙыла (миҫал: ағастар, кешеләр).