24. Адзначце правільныя сцвярджэнні:

Рашэнне:

Прааналізуем кожнае сцвярджэнне:

• 1) "Зямля пад белымі крыламі" гэта мастацкая энцыклапедыя Беларусі. Аўтар у нарысе паказвае самыя розныя бакі жыцця беларусаў: будзённыя, святочныя, працоўныя, расказвае пра выхаванне дзяцей і інш. - Правільна. Тэкст сапраўды з'яўляецца энцыклапедычным па сваім характары, апісваючы розныя аспекты жыцця беларусаў.
• 2) Сялянская хата раней складалася з сенцаў, каморы, 1-2 халодных пакояў, уласна хаты... - Правільна. Гэта стандартная прылада сялянскай хаты.
• 3) У сялянскай хаце абавязкова былі: печ, абразы на покуце, тканыя посцілкі, стол, вытканыя ручнікі - Правільна. Гэта асноўныя элементы традыцыйнага беларускага жытла.
• 4) Асноўная страва беларуса - хлеб. Яго абагаўлялі. - Правільна. Хлеб заўсёды меў асаблівае значэнне ў беларускай культуры.
• 5) Бульба - другі хлеб. Беларусы ведаюць каля тысячы страў з яе. - Правільна. Бульба з'яўляецца адным з асноўных прадуктаў харчавання і прыгатавання страў.
• 6) Традыцыйныя стравы беларусаў - звараная кіслая або свежая капуста, поліўка, булен, халаднік - Правільна. Гэта класічныя беларускія стравы.
• 7) Нацыянальныя беларускія напоі - квас, бярозавы сок, крупнік, звараны з мёдам, вострымі прыправамі, травамі і карэннем. - Правільна. Гэта пералік традыцыйных беларускіх напояў.
• 8) Бульба, гародніна, бочкі з капустай, гуркамі, мочанымі яблыкамі, дзежачка з грыбамі і тоўчанай ягадай, а калі гаспадар рыбак, то, можа, і з салёнай рыбай, захоўваліся ў склепе. - Правільна. Склеп служыў для захоўвання запасаў.
• 9) Жывёла стаяла ў хляве. - Правільна. Хлявы выкарыстоўваліся для ўтрымання сельскагаспадарчай жывёлы.
• 10) Крытае памяшканне, з трох бакоў запушчанае сценкамі, дзе былі складзены дровы, раней стаялі вазы, санкі, плугі, а цяпер - абгоннік, называецца дрывотняй. - Правільна. Гэта апісанне дрывотні.
• 11) Раней пры кожнай хаце на задворках было гумно, а то і два з "еўняю" (сушыльняй). Гумно нібы было сімвалам гадавой працы селяніна. - Правільна. Гумно было важным гаспадарчым збудаваннем.
• 12) Жорны - гэта ручны млын з двух гладка абчасаных круглых камянёў, пры дапамозе якіх пераціраюць зерне на муку. - Правільна. Гэта апісанне жорнаў.
• 13) Кросны - гэта ручны ткацкі станок. - Правільна. Кросны - гэта прылада для ткацтва.
• 14) Адной з галоўных рыс характару беларусаў, на думку аўтара, з'яўляецца свабодалюбства. - Правільна. Гэта адна з ключавых рыс, адзначаных аўтарам.
• 15) Беларус якраз адрозніваецца шчодрасцю, заўсёднай гатоўнасцю прыйсці на дапамогу ў бядзе. - Правільна. Гасціннасць і дапамога - важныя рысы беларусаў.
• 16) Калі раней у каго на вёсцы здараўся пажар, вёска талакою ішла красці панскі лес. У нас часта хату будавалі талакою. Талака - гэта калектыўная дапамога пры выкананні сельскагаспадарчых работ, форма ўзаемадапамогі. - Правільна. Талака - важны элемент сацыяльных адносін.
• 17) З фальклорных твораў у беларусаў ёсць толькі песні, легенды і паданні. - Няправільна. Фальклор уключае значна больш жанраў (казкі, прыказкі, прымаўкі і г.д.).
• 18) Беларусы часцей за ўсё гасцей вітаюць так: "Добры дзень!", "Шчыра вітаем!", "Сардэчна запрашаем!", "Просім у хату, госцейкі нашы!", "Рады вас бачыць!". - Правільна. Гэта традыцыйныя прывітанні.
• 19) Летапіс - навука, якая вывучае матэрыяльную і духоўную культуру народа, яго побыт. - Няправільна. Летапіс - гэта гістарычны твор, а навука, якая вывучае культуру і побыт, - этнаграфія.
• 20) Аўтар піша: "Праз куфар відаць жыццё чалавека". Ці праўда, што гэта - вялікая скрынка з векам для захоўвання збожжа зімой? - Няправільна. Куфар - гэта скрыня для захоўвання рэчаў, адзення, а не збожжа.
• 21) Страха - верхняя покрыўная частка будынка, якая засцерагае яго ад дажджу, снегу. Яна раней была саламяная або з чароту. - Правільна. Гэта апісанне страхі (даху).
• 22) У беларускім фальклоры адметнае месца займаюць казкі, якія ўзніклі ў глыбокай старажытнасці. Выдзяляюць чарадзейныя, бытавыя і казкі пра жывёл. - Правільна. Гэта класіфікацыя беларускіх казак.
• 23) Бусел не з'яўляецца сімвалам Беларусі. Гэта птушка гняздуецца не на ўсёй тэрыторыі Беларусі - Няправільна. Бусел з'яўляецца адным з сімвалаў Беларусі.
• 24) У нарысе ўпамінаюцца імёны князёў Вялікага Княства Літоўскага Міндоўга, Кейстута, Ягайлы - Правільна. Гэтыя імёны могуць згадвацца ў кантэксце гісторыі Беларусі.
• 25) Дзяды - дзень памінання продкаў. Яны адзначаюцца штогод восенню. - Правільна. Гэта апісанне свята Дзяды.
• 26) У нарысе адсутнічаюць вобразна-выяўленчыя сродкі (метафары, эпітэты, параўнанні). - Няправільна. Мастацкія творы, асабліва нарысы, заўсёды ўключаюць вобразна-выяўленчыя сродкі.
• 27) Калаўрот - прыстасаванне для ручнога прадзення, якое прыводзіцца ў рух панажом. - Правільна. Гэта апісанне калаўрота.
• 28) Дойлідства - мастацтва і майстэрства ўзвядзення прыгожых будынкаў. Шэдэўрамі беларускага дойлідства з'яўляюцца, напрыклад, Мірскі і Нясвіжскі замкі, Сынкавіцкая царква і інш. - Правільна. Гэта азначэнне дойлідства і прыклады яго шэдэўраў.
• 29) Тэрыторыямі, якія асабліва ахоўваюцца, з'яўляюцца Белавежская пушча, Налібоцкая пушча, Нацыянальны парк "Нарачанскі", Нацыянальны парк "Браслаўскія азёры". - Правільна. Гэта прыклады асабліва ахоўваемых прыродных тэрыторый Беларусі.
• 30) Нашымі асветнікамі мінулага з'яўляюцца Ефрасіння Полацкая, Кірыла Тураўскі, Францыск Скарына. - Правільна. Гэта выбітныя асветнікі Беларусі.
• 31) Беларус - вялікі аматар пажартаваць з суседа, але яшчэ больш з самога сябе. Ён назіральны, таму падмячае тыповыя рысы характару людзей. - Правільна. Гэта адзначаецца як рыса характару беларусаў.
• 32) На тэрыторыі Беларусі жывуць толькі беларусы і рускія. - Няправільна. На тэрыторыі Беларусі жывуць прадстаўнікі розных нацыянальнасцей.
• 33) У склад Беларусі ўваходзіць 6 абласцей. - Правільна. У складзе Рэспублікі Беларусь 6 абласцей.

Адказ: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 21, 22, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 31, 33.