3-тапсырма. Есепті тексер және дәлелде (3 балл). Төмендегі дайын шешімді тексер: Fe – 70%, O – 30%. 70/56 = 1,25; 30/16 = 1,875; қатынас 1:1,5; ×2 → 2:3; формула Fe₂O₃. 1. Шешу қадамдарын тексер. 2. Қатынас неге ×2-ге көбейтілгенін түсіндір. 3. Fe₂O₃ формуласындағы Fe мен O массалық үлестерін кері есептеп, бастапқы мәліметпен салыстыр.

1. Шешу қадамдарын тексереміз. 100 г зат деп алсақ, темір мен оттектің массалары тиісінше 70 г және 30 г болады. Зат мөлшерлерін есептеу нәтижелері дұрыс:

70/56 = 1,25; 30/16 = 1,875.

Қатынасты ең кіші мәнге бөлеміз: 1,25 : 1,875 = 1 : 1,5. Бұл — дұрыс аралық қатынас.

2. Индекстер бүтін сан болуы үшін 1 : 1,5 қатынасының екі мүшесін де 2-ге көбейтеміз: 2 : 3. Сондықтан формуласы Fe₂O₃.

3. Кері шалгалт: Mr(Fe₂O₃) = 2 · 56 + 3 · 16 = 160.

ω(Fe) = (2 · 56 / 160) · 100% = 70%.

ω(O) = (3 · 16 / 160) · 100% = 30%.

Есептелген массалық үлестер бастапқы мәліметтермен сәйкес келеді.

Жауабы: шешім дұрыс; 1 : 1,5 қатынасын бүтін индекстер алу үшін 2-ге көбейтеді; Fe₂O₃ құрамындағы Fe үлесі 70%, O үлесі 30%.