Ответ:

Сөйлем: Алаш азаматтары қазақ ғылымының төлбасы әрі арналы саласы ретінде ең алғаш болып тілтану ғылымының іргетасын қалады.

  1. Айтылу мақсатына қарай: хабарлы сөйлем.
  2. Құрылысына қарай: жай сөйлем; жайылма, себебі тұрлаусыз мүшелері бар; толымды, өйткені қажетті мүшелері түсірілмеген; жақты, себебі бастауышы бар; болымды.
  3. Грамматикалық негізі: Алаш азаматтары — қалады.
    • Алаш азаматтары — бастауыш, күрделі сөз тіркесі.
    • қалады — баяндауыш.
  4. Тұрлаусыз мүшелері:
    • іргетасын — тура толықтауыш; тілтану ғылымының — осы сөзге қатысты анықтауыш.
    • ең алғаш болып — қимылдың мезгілін білдіретін мезгіл пысықтауыш.
    • қазақ ғылымының төлбасы әрі арналы саласы ретінде — «ретінде» тұлғасы арқылы берілген, сөйлемде қимылдың қандай сипатта жүзеге асқанын білдіретін сөздер тобы. Оның ішінде қазақ ғылымының сөзі төлбасы және арналы саласы сөздерін анықтайды; әрі бірыңғай мүшелерді байланыстырады.

Сөйлем мүшелерінің сызбасы: Бастауыш + анықтауыштық сөздер тобы + пысықтауыш + анықтауыш + толықтауыш + баяндауыш.