4. Бекетовтың «Металдардың белсенділік қатарын» пайдаланып, реакциялардың жүру мүмкіндіктерін болжаңдар, реакция теңдеулерін аяқтаңдар. а) AlCl₃ + Zn → ? + ?; ә) CuSO₄ + Al → ? + ?; б) Pb(NO₃)₂ + Fe → ? + ?; в) Cu + HgCl₂ → ? + ?; г) Sn + FeSO₄ → ? + ?; ғ) Fe + SnCl₂ → ? + ?

Металл тұз ерітіндісінен басқа металды тек өзі белсенділік қатарында одан жоғары тұрса ғана ығыстырады.

1. а) Zn алюминийден белсенділігі төмен, сондықтан Al-ды оның тұзынан ығыстырмайды: AlCl₃ + Zn → реакция жүрмейді.

2. ә) Al мысдан белсенді, сондықтан мысты ығыстырады. Теңестірілген теңдеу: 3CuSO₄ + 2Al → Al₂(SO₄)₃ + 3Cu.

3. б) Fe қорғасыннан белсенді, сондықтан қорғасынды ығыстырады. Теңестірілген теңдеу: Pb(NO₃)₂ + Fe → Fe(NO₃)₂ + Pb.

4. в) Cu сынаптан белсенді, сондықтан сынапты ығыстырады: Cu + HgCl₂ → CuCl₂ + Hg.

5. г) Sn темірден белсенділігі төмен, сондықтан Fe-ді тұзынан ығыстырмайды: Sn + FeSO₄ → реакция жүрмейді.

6. ғ) Fe қалайыдан белсенді, сондықтан қалайыны ығыстырады: Fe + SnCl₂ → FeCl₂ + Sn.

Жауап: реакциялар ә), б), в), ғ) тармақтарында жүреді; а) және г) тармақтарында реакция жүрмейді.