4. Біліміңді тексер. 1. Жаңа заман тарихында қандай басты өзгерістерді білесіңдер? 2. XVIII ғасырда шаруалардың өнеркәсіптік орталықтарға келуіне не себеп болды? 3. Батыс Еуропадағы буржуазиялық революциялардың басты себептері қандай болды?

1. Жаңа заманның басты өзгерістері: капиталистік қатынастардың қалыптасуы, буржуазиялық революциялардың өтуі, ұлттық мемлекеттердің орнығуы, өнеркәсіп төңкерісінің басталуы, ғылым мен техниканың дамуы, ағартушылық идеяларының таралуы, халықаралық сауда мен отарлық жүйенің кеңеюі.

2. Шаруалардың өнеркәсіптік орталықтарға келу себептері: ауыл шаруашылығында еңбек өнімділігінің артуы және жерсіз шаруалардың көбеюі; қоршаулар саясаты салдарынан шаруалардың жерден айырылуы; фабрикалар мен мануфактураларда жұмыс күшіне сұраныстың өсуі; қалалардағы жалақы алуға және тұрақты жұмыс табуға ұмтылыс.

3. Буржуазиялық революциялардың себептері: феодалдық тәртіптің және сословиелік артықшылықтардың капитализмнің дамуына кедергі болуы; абсолюттік монархия мен шіркеудің үстемдігі; буржуазияның саяси билікке ұмтылысы; халықтың салықтық және әлеуметтік езгіге наразылығы; жеке меншік, еркін сауда және азаматтық құқықтарды талап ету.

Жауап: Жаңа заманда феодалдық-аграрлық қоғамнан капиталистік-индустриялық қоғамға өту үдерісі басталды.