4. Җимешлекнең һәм серкәчнең төзелеше нинди?

Краткое пояснение:

Пошаговое решение:

1. Шаг 1: Җимешлек (Pistil/Gynoecium) — хатын-кыз җенес органы. Ул гадәттә өч өлештән тора:
• Рыльце (Stigma): Җимешлекнең өске өлеше, гадәттә, ябышкак яки йонлач була. Аның төп функциясе — серкә орлыкларын тотып калу.
• Багана (Style): Рыльце астында урнашкан, җепсыман яки баганасыман төзелеш. Ул серкә орлыкларының орлыкка үсеп кереп бару юлын тәшкил итә.
• Орлык уясы (Ovary): Җимешлекнең аскы, киңәйгән өлеше. Эчендә орлык уясы күзәнәкләре (ovules) урнаша. Орлык уясы күзәнәкләре серкәләнгәннән соң орлыкларга әверелә, ә орлык уясы үзе җимешкә әйләнә.
2. Шаг 2: Серкәч (Stamen/Androecium) — ирләр җенес органы. Ул гадәттә ике өлештән тора:
• Антера (Anther): Серкәчнең өске киңәйгән өлеше. Эчендә серкә орлыклары (pollen grains) формалаша һәм өлгерә. Серкә орлыкларында ирләр җенес күзәнәкләре (гаметалар) була.
• Филамент (Filament): Серкәч сабагы. Ул антераны чәчәклеккә тоташтыра һәм аны уңайлы урынга күтәреп тора, бу серкәләндерү өчен файдалы.

Ответ: Җимешлек (хатын-кыз җенес органы) рыльце, багана һәм орлык уясыннан тора. Серкәч (ирләр җенес органы) антера һәм филаменттан тора.