5. Фосфор, күкірт және хлор атомдарының валенттіліктері топ нөміріне сәйкес, ал азот, оттек және фтор атомдарының валенттіліктері топ нөмірінен кіші болуының себебін түсіндіріңдер.

Фосфор, күкірт және хлор үшінші периодта орналасқан. Үшінші период атомдарында бос d-деңгейшелер болғандықтан, қозған кезде жұптаспаған электрондар саны көбейіп, атомдар топ нөміріне сәйкес ең жоғары валенттілік көрсете алады:

• фосфор — III және V;
• күкірт — II, IV және VI;
• хлор — I, III, V және VII.

Ал азот, оттек және фтор екінші периодта орналасқан. Олардың екінші энергетикалық деңгейінде тек s- және p-деңгейшелер бар, бос d-деңгейше болмайды. Сондықтан олардың валенттілігі шектеулі:

• азоттың ең жоғары валенттілігі — IV;
• оттектің валенттілігі — II;
• фтордың валенттілігі — I.

Жауап: екінші период элементтерінде бос d-деңгейше болмағандықтан, олардың валенттілігі топ нөміріне жетпейді; үшінші период элементтері d-деңгейшелерді пайдаланып жоғары валенттілік көрсете алады.