58. 1. Түбәндәге үҙләштерелгән һүҙҙәрҙе башҡорт һүҙҙәре менән алмаштырығыҙ. Үҙләштерелгән һүҙҙәр менән дә, башҡорт һүҙҙәре менән дә һөйләмдәр төҙөгөҙ. Ниндәй осраҡтарҙа башҡорт, ниндәй осраҡтарҙа үҙләштерелгән һүҙҙәрҙе ҡулланыу маҡсатҡа ярашлы булғаны тураһында һығымта сығарығыҙ. Вульгаризм, пассив, актуаль, идеаль, негатив, арена, кашне, пейзаж, персональ.

Перевод задания: Замените приведённые заимствованные слова башкирскими. Составьте предложения и с заимствованными, и с башкирскими словами. Сделайте вывод, в каких случаях уместнее употреблять башкирские слова, а в каких — заимствованные.

Возможные башкирские соответствия:

1. вульгаризм — тупа һүҙ (грубое слово);
2. пассив — һүлпәнлек (пассивность);
3. актуаль — көнүҙәк (актуальный, злободневный);
4. идеаль — камил (совершенный);
5. негатив — кире (отрицательный);
6. арена — майҙан (площадка, арена);
7. кашне — муйын яулығы (шейный платок);
8. пейзаж — тәбиғәт күренеше (пейзаж, вид природы);
9. персональ — шәхси (личный).

Һөйләмдәр (предложения):

1. Вульгаризмдар әҙәби телдә урынһыҙ. Тупа һүҙҙәрҙе ҡулланмаҫҡа кәрәк.
   (Вульгаризмы неуместны в литературной речи. Не следует употреблять грубые слова.)
2. Пассивлыҡ эште тотҡарлай. Һүлпәнлек уңышҡа илтмәй.
   (Пассивность тормозит работу. Безынициативность не приводит к успеху.)
3. Был мәсьәлә бөгөн актуаль. Был мәсьәлә бөгөн көнүҙәк.
   (Эта проблема сегодня актуальна.)
4. Ул идеаль план төҙөнө. Ул камил план төҙөнө.
   (Он составил идеальный план.)
5. Уның яуабы негатив булды. Уның яуабы кире булды.
   (Его ответ был отрицательным.)
6. Спортсылар аренаға сыҡты. Спортсылар майҙанға сыҡты.
   (Спортсмены вышли на арену / площадку.)
7. Ул кашнеһен сисеп элде. Ул муйын яулығын сисеп элде.
   (Он снял и повесил шейный платок.)
8. Рәссам пейзаж төшөрҙө. Рәссам тәбиғәт күренешен төшөрҙө.
   (Художник нарисовал пейзаж.)
9. Был персональ һорау. Был шәхси һорау.
   (Это личный вопрос.)

Вывод: башҡортса һөйләгәндә һәм яҙғанда мәғәнәһе аңлайышлы булған башҡорт һүҙҙәрен ҡулланыу урынлы. Заимствованные слова термин йәки киң таралған атама булып киткәндә, йә уларҙың мәғәнәһен анығыраҡ биргәндә ҡулланыла ала.

(Вывод: в башкирской речи и письме уместно употреблять понятные башкирские слова. Заимствования можно использовать, когда они стали терминами или общепринятыми названиями либо точнее передают значение.)