Ответ:
Сулы ерітінділерде Na мен Ca алдымен сумен әрекеттесетіндіктен, оларды қорғасын нитратының ерітіндісінен қорғасынды ығыстыру үшін пайдаланбайды. H₂SO₄ үшін сұйылтылған ерітінді алынды; концентрлі күкірт қышқылының реакциялары өзгеше болуы мүмкін.
| Әрекеттесетін зат | Na | Ca | Zn | Mg | Cu | Ag |
|---|---|---|---|---|---|---|
| O₂ | 2Na + O₂ → Na₂O₂ (оттекте) | 2Ca + O₂ → 2CaO (қыздырғанда) | 2Zn + O₂ → 2ZnO (қыздырғанда) | 2Mg + O₂ → 2MgO (жаққанда) | 2Cu + O₂ → 2CuO (қыздырғанда) | Қалыпты жағдайда реакция жүрмейді |
| H₂O | 2Na + 2H₂O → 2NaOH + H₂↑ (суық суда) | Ca + 2H₂O → Ca(OH)₂ + H₂↑ (суық суда) | Zn + H₂O → ZnO + H₂↑ (су буымен, қыздырғанда) | Mg + 2H₂O → Mg(OH)₂ + H₂↑ (ыстық суда); Mg + H₂O → MgO + H₂↑ (су буымен) | Реакция жүрмейді | Реакция жүрмейді |
| Pb(NO₃)₂ ерітіндісі | Сумен әрекеттеседі; қорғасынды ерітіндіден ығыстыру реакциясы жүрмейді | Сумен әрекеттеседі; қорғасынды ерітіндіден ығыстыру реакциясы жүрмейді | Zn + Pb(NO₃)₂ → Zn(NO₃)₂ + Pb↓ | Mg + Pb(NO₃)₂ → Mg(NO₃)₂ + Pb↓ | Реакция жүрмейді | Реакция жүрмейді |
| HCl | 2Na + 2HCl → 2NaCl + H₂↑ (реакция өте белсенді жүреді) | Ca + 2HCl → CaCl₂ + H₂↑ | Zn + 2HCl → ZnCl₂ + H₂↑ | Mg + 2HCl → MgCl₂ + H₂↑ | Реакция жүрмейді | Реакция жүрмейді |
| H₂SO₄ (сұйылтылған) | 2Na + H₂SO₄ → Na₂SO₄ + H₂↑ (өте белсенді) | Ca + H₂SO₄ → CaSO₄↓ + H₂↑ (тұз қабаты реакцияны баяулатуы мүмкін) | Zn + H₂SO₄ → ZnSO₄ + H₂↑ | Mg + H₂SO₄ → MgSO₄ + H₂↑ | Реакция жүрмейді | Реакция жүрмейді |
Ескерту: натрий оттекте жанғанда натрий пероксиді түзіледі; шектеулі оттекте натрий оксиді де түзілуі мүмкін. Кальций мен сұйылтылған күкірт қышқылының реакциясында нашар еритін CaSO₄ қабаты түзіліп, реакцияны тежейді.
