6. Kvadrat va to‘g‘ri to‘rtburchak rasmda ko‘rsatilganidek ustma-ust qilib joylashtirilgan. Kvadratning 1/4 qismi, to‘g‘ri to‘rtburchakning esa 2/11 qismi bo‘yalgan. a) Kvadratning bo‘yalmagan qismi, bo‘yalgan qismi va to‘g‘ri to‘rtburchakning bo‘yalmagan qismi yuzining nisbatini toping. b) Agar bo‘yalgan qismning yuzi 36 cm² bo‘lsa, shaklning yuzini toping.

a) Yechish: Bo‘yalgan ustma-ust qismni 1 ulush deb olamiz. Kvadratning 1/4 qismi shu bo‘yalgan qism, demak uning bo‘yalmagan qismi 3 ulush. To‘g‘ri to‘rtburchakning 2/11 qismi bo‘yalgan: uning bo‘yalmagan qismi bo‘yalgan qismning 9/2 baravariga teng.

Nisbat: 3:1:9/2. Butun sonli nisbat olish uchun har bir hadni 2 ga ko‘paytiramiz: 6:2:9.

b) Yechish: Bo‘yalgan qism 36 cm². Kvadratning yuzi: 36 × 4 = 144 cm². To‘g‘ri to‘rtburchakning yuzi: 36 × 11 ÷ 2 = 198 cm².

Shaklning umumiy yuzi ikki shakl yuzlari yig‘indisidan ustma-ust tushgan qism yuzini ayirish orqali topiladi: 144 + 198 − 36 = 306 cm².

Javob: a) 6:2:9; b) 306 cm².