6-mashq. “Agar … bo‘lsa” qoidasi. Direktorning qoidasi: “Agar o‘quvchilarning yarmidan ko‘pi yangi menyuni yoqlasa, u doimiy qoladi. Aks holda eski menyu qaytadi.” Gulchehra opaning gapi: “Agar bola har kuni ko‘p gazli ichimlik ichsa, uning tishlari buziladi.” Ikkala gapni ham to‘g‘ri deb hisoblang. Qo‘shni maktabda 300 nafar o‘quvchidan 140 nafari yangi menyuni yoqladi. Qaysi xulosa aniq to‘g‘ri? A) U maktabda bufetga eski menyu qaytariladi. B) U maktabda yangi menyu doimiy qoladi. C) U maktabda 160 nafar o‘quvchi yangi menyuga qarshi chiqdi. D) U maktabda sinov yana bir hafta davom ettirildi. Yana bir maktabda ham shu qoida qo‘llanildi va u yerda eski menyu qaytdi. Qaysi xulosa to‘g‘ri? A) O‘quvchilarning yarmidan ko‘pi yangi menyuga qarshi chiqdi. B) U maktabda hech kim bufetdan meva sotib olmagan. C) Yangi menyuni yoqtirganlar yarmidan ko‘p bo‘lmagan. D) Bufetchi yangi menyuga qarshi bo‘lgan. Temurning tishlari sog‘lom. Gulchehra opaning gapiga ko‘ra qaysi xulosa aniq to‘g‘ri? A) Temur hech qachon gazli ichimlik ichmagan. B) Temur har kuni ko‘p gazli ichimlik ichmaydi. C) Temur har kuni tanaffusda meva va qatiq yeydi. D) Temur tishlarini kuniga ikki marta yuvadi.

Yangi menyuni 300 o‘quvchidan 140 nafari yoqlagan. Yarmi 150 nafar, demak yoqlaganlar yarmidan ko‘p emas; qoida bo‘yicha eski menyu qaytadi. Javob: A.

Eski menyu qaytgan bo‘lsa, shartga ko‘ra yangi menyuni o‘quvchilarning yarmidan ko‘pi yoqlamagan. Javob: C.

Qoidaning teskarisi kafolatlanmagan: tishlari sog‘lom ekanidan Temur ko‘p gazli ichimlik ichmasligini aniq bilib bo‘lmaydi. U ko‘p ichishi mumkin, ammo tishlari hali buzilmagan bo‘lishi yoki qoidadagi shart unga mos kelmasligi mumkin. Shuning uchun variantlardan hech biri aniq xulosa emas.