67. Прачытайце тэкст. Вызначце яго стыль, тып і жанр. Падбярыце загаловак. Адкажыце на пытанні: чаму чалавеку неабходны вера, надзея, любоў? Чаму некаторыя словы ў тэксце напісаны з вялікай літары? Выпішыце з тэксту складаныя сказы, падкрэсліце граматычныя асновы, назавіце сродкі сувязі і сэнсавыя адносіны паміж часткамі; пабудуйце схемы сказаў. Якую ролю адыгрываюць у тэксце злучнікі? На колькі частак можна падзяліць тэкст? Вызначце апорныя словы і складзіце план.

Загаловак: «Вера, Надзея і Любоў».

Стыль, тып і жанр. Тэкст мастацкага стылю, тып маўлення — разважанне з элементамі апавядання; жанр — мастацкі аповед (прыпавесць). У ім спалучаюцца апісанне гераіні і роздум пра патрэбу чалавека ў духоўных каштоўнасцях.

Чаму чалавеку неабходны вера, надзея і любоў? Вера дапамагае не губляць унутраную апору, надзея — чакаць лепшага і пераадольваць цяжкасці, любоў — клапаціцца пра іншых і адчуваць сувязь з імі.

Вялікая літара. Словы «Вера», «Надзея», «Любоў» у тэксце выступаюць як імёны гераінь, а не толькі як назвы пачуццяў і якасцей. Таму яны пішуцца з вялікай літары.

Складаныя сказы і сродкі сувязі. З тэксту можна выпісаць, напрыклад, сказы: «Хутка расце Слабілка. Хутка расце Слабілка. Хутка расце Слабілка.» — гэта паўтор у аповедзе, але асобныя простыя сказы складаназлучанымі не з’яўляюцца. Сярод выразна чытаных складаных сказаў ёсць: «Трэці лісток на сцяблінку заблішчаў, а што было першым падтрыманнем лістка ў любоўю магчыма з’явілася, — думае Жаннина». Умова звязвае часткі злучнікам «а»; адносіны супастаўляльныя. Таксама: «На кухні я ў настушэні лісток на сонечным падваконніку». Гэтыя фрагменты на здымку чытаюцца недастаткова выразна, таму дакладныя граматычныя асновы і схемы для іх надзейна вызначыць немагчыма. Каб выканаць выпіску ўсіх сказаў і пабудаваць схемы без памылак, патрэбны выразны здымак тэксту.

У складзе складаназлучанага сказа часткі звычайна звязваюцца злучальнымі злучнікамі. Злучнікі паказваюць, як суадносяцца паведамленні: паслядоўнасць, адначасовасць, супастаўленне або супрацьпастаўленне. Злучнік «а» ў прыведзеным прыкладзе звязвае супастаўленыя часткі.

Падзел на часткі і апорныя словы:

1. Знаёмства з дзяўчынкай і яе марай — Жаннина, кветка, марыць.
2. З’яўленне лісткоў і чаканне — вера, надзея, любоў, падваконнік.
3. Роздум пра каштоўнасці — вера, надзея, любоў, чалавек.

План:

1. Жаннина і яе маленькая мара.
2. Як з’яўляюцца лісткі.
3. Вера, надзея і любоў у жыцці чалавека.

Поўны пералік складаных сказаў, іх граматычныя асновы і схемы нельга дакладна аднавіць па гэтым здымку: частка тэксту і заданняў неразборлівая. Для поўнага выканання патрэбны выразны здымак старонкі.