71. «Тату туганнар» әкиятен укы. Кайсы сүзләрдә басым соңгы иҗеккә төшми һәм ни өчен? Синоним һәм антоним сүзләрне парлап укы. Калын хәрефләр белән бирелгән җөмләләрдәге тиңдәш кисәкләрне әйт. Алар үзара нинди чара ярдәмендә бәйләнгән? Әлеге туганнарга нинди сыйфатлар хас?

Перевод задания: Прочитай сказку «Дружные братья». В каких словах ударение падает не на последний слог и почему? Прочитай парами синонимы и антонимы. Назови однородные члены в предложениях, выделенных жирным шрифтом. Каким способом они связаны между собой? Какие качества присущи этим братьям?

Басым. Татар телендә басым, гадәттә, соңгы иҗеккә төшә. Текстта басым алмый торган кисәкчәләр — «да» һәм «гына»: алар мөстәкыйль басым белән әйтелми, чөнки алдагы сүзгә бәйләнеп килә.

Синонимнар: «дус — тату» (мәгънәләре якын); «ашлык — иген» (мәгънәләре якын).

Антонимнар: «өлкән — кечкенә» (яки «олы — кече»); «абый — эне» (яшь ягыннан каршы куелган).

Тиңдәш кисәкләр: «Абыйсы торган да энесенә бер капчык ашлык илткән» җөмләсендә «торган», «илткән» — хәбәрләр. Алар «да» теркәгече белән бәйләнгән. «Таң алдыннан, әкрен генә, энесенә абыйсы бер капчык ашлык илтеп куйган» җөмләсендә «таң алдыннан», «әкрен генә» — вакыт һәм рәвеш хәлләре; алар санау интонациясе белән бәйләнгән.

Әкияттәге абый белән эне — дус, тату, бер-берсен кайгыртучан һәм ярдәмчел туганнар. Алар үзләренә караганда икенчесенә күбрәк ашлык кирәк дип уйлап, аңа ярдәм итәләр.

Перевод ответа: Ударение. В татарском языке ударение обычно падает на последний слог. В тексте частицы «да» и «гына» безударные: они примыкают к предыдущему слову и не имеют самостоятельного ударения.

Синонимы: «дус — тату» — «друг — дружный»; «ашлык — иген» — «зерно — хлебные злаки».

Антонимы: «өлкән — кечкенә» (или «олы — кече») — «старший — маленький» (или «старший — младший»); «абый — эне» — «старший брат — младший брат».

Однородные члены: в предложении «Брат встал и отнёс младшему брату мешок зерна» однородные сказуемые «встал», «отнёс» связаны союзом «да». В предложении о том, что брат принёс мешок перед рассветом, «перед рассветом» и «тихонько» — обстоятельства времени и образа действия; они связаны перечислительной интонацией.

Братья дружные, заботливые и отзывчивые. Каждый думает, что другому зерно нужнее, и старается ему помочь.