8. На карбанат натрыю масай 106 г падзейнічалі салянай кіслатой, якая змяшчае HCl масай 109,5 г. Вызначце, якое з названых рэчываў узяло ўдзел у рэакцыі не цалкам, і разлічыце масу ўтворанай солі. Які аб’ём (н. у.) газу пры гэтым вылучыцца?

Раўнанне рэакцыі:

\(\mathrm{Na_2CO_3+2HCl\rightarrow 2NaCl+H_2O+CO_2\uparrow}\).

Колькасць рэчыва карбанату натрыю:

\(n(\mathrm{Na_2CO_3})=\frac{106}{106}=1\) моль.

Колькасць рэчыва хлоравадароду:

\(n(\mathrm{HCl})=\frac{109,5}{36,5}=3\) моль.

Для рэакцыі з 1 моль \(\mathrm{Na_2CO_3}\) неабходна 2 моль \(\mathrm{HCl}\). Значыць, карбанат натрыю зрасходуецца поўнасцю, а хлоравадарод застанецца ў лішку.

Утвараецца 2 моль хларыду натрыю:

\(m(\mathrm{NaCl})=2\cdot58,5=117\) г.

Колькасць утворанага вуглякіслага газу — 1 моль, таму:

\(V(\mathrm{CO_2})=1\cdot22,4=22,4\) дм³.

Адказ: хлоравадарод узяты ў лішку; маса ўтворанага NaCl — 117 г; аб’ём вылучанага CO₂ — 22,4 дм³.