Айтылым: Бір тақырыпты таңдап, тақырып бойынша монолог жаз (10–12 сөйлем): 1. Қазақ жазуының даму жолы; 2. Қазақстан темір жолы; 3. Жол жүргенде жасалатын ырымдар, айтылатын бата-тілектер; 4. Үлкен адамдардағы әдепті мәдениет.

1. Қазақ жазуының даму жолы

Қазақ жазуының тарихы өте ұзақ. Ежелгі түркілер руникалық жазуды қолданған. Кейін қазақ даласында араб жазуы кең тарады. ХХ ғасырда жазу бірнеше рет өзгерді. Алдымен латын әліпбиі қолданылды. Кейін қазақ жазуы кирилл әліпбиіне көшті. Қазір Қазақстанда кирилл жазуы пайдаланылады. Сонымен бірге латын графикасына көшу мәселесі талқыланып келеді. Әліпби халықтың мәдениеті мен тарихын сақтауға көмектеседі. Жазу арқылы білім мен ақпарат ұрпақтан ұрпаққа беріледі.

2. Қазақстан темір жолы

Темір жол Қазақстанның көлік жүйесінде маңызды орын алады. Ол қалалар мен аймақтарды байланыстырады. Пойызбен жолаушылар да, жүктер де тасымалданады. Қазақстан аумағы кең болғандықтан, темір жолдың маңызы зор. Пойызбен ұзақ сапарға шығуға болады. Жолаушылар жол бойында табиғат көріністерін тамашалайды. Темір жол экономиканың дамуына ықпал етеді. Ол өндіріс орындарына қажетті жүктерді жеткізеді. Сапар кезінде қауіпсіздік ережелерін сақтау керек. Қазақстан темір жолы ел өміріне үлкен пайда әкеледі.

3. Жол жүргенде айтылатын бата-тілектер

Қазақ халқы жолға шыққан адамға ақ жол тілеген. Жолаушыға сапары сәтті болсын деп бата берген. Үлкендер «Жолың болсын!» деп жақсы тілек айтады. Кейде «Аман барып, сау қайт!» деген сөзді естиміз. Мұндай тілектер адамның көңілін көтереді. Халық жолға қатысты түрлі ырымдарды да ұстанған. Мысалы, сапарға шыққан адамға сәттілік тілеген. Жол үстінде үлкенді сыйлап, әдеп сақтау маңызды. Жолаушы да өз қауіпсіздігін ойлауы керек. Жақсы тілек пен ізгі ниет — халқымыздың дәстүрі.