чаңгыс арга ол ордулар.
Кижи чаглактаныр ыяш тыппас. Кара
чылыктыр маңнаар, машинага дүрген чедер.
Эртенинде көөрүвүске, эът-кеживисти борбак даштар көгертир
соккулап каапкан болган, сылдыс шокарлыг аъттар-ла бис. Чанагаш
боттарывыс улуг хатка кадыр дагны ажыр, улуг ховуну кежир
ойлаттырдывыс. Машинага тын менди келдивис. Ынаар кире халчы
бээривиске, чылыг чымчак бажың ышкаш болду. Борбак-борбак
даштар машинаның шилдерин буза шаап каггы дег, шаккыладыр
улдап турдулар. Чаңгыс хүн дургузунда безин каш янзы чаңнап
келир, Мөңгүн-Тайганың агаар-бойдузу солун-на чорду. Шак ынчаар,
тарбаганнар кыра шаап алыр дээш, борбак даштарга боттарывыс кыра
шаптырып алыр часкан бис. (К.-Э. Кудажы)
355. Быжыг сөс каттыжыышкыннарын синонимнери-биле солуңар.
Мөзү-шынар, аажы-чаң көргүскен үш фразеологизм-биле домактардан
чогаадыңар, синтаксистиг сайгарылгазын кылыңар. Фразеологизмнер
домакка кандыг аян киирерин тайылбырлаңар.
Аас ажар, арны чазык, бажын тенидер, бир баг, дыл бажынга
баар, ишти ирик, отка кагган сиир дег, чүрек чок, ыттан эрттирер,
эр чаңгыс.
356. Номчуңар. Сөзүглелдиң стилин, ооң ылгавырлыг демдектерин
айтыңар. Микротемаларны тодарадыңар. Фразеологизмнерни тыпкаш,
утказын тайылбырлаңар. Сөзүглелде ажыглаан киирилде сөстерни айтыңар,
уткаларын тайылбырлаңар. Хуу аттарның бөлүүн тодарадыңар.