Билети 9 Дар бораи замонҳои феъл маълумот диҳед. Рӯзи забон. Аҳаммияти забон ва забондонӣ. Дар бораи забон шеъре аз ёд гӯед. Дар мавзуи «Табиат моро мекунад табобат» мухтасар эссе нависед.

Билет №9

1. Дар бораи замонҳои феъл маълумот диҳед.

Замонҳои феъл дар забони тоҷикӣ аз рӯи вақти иҷро шудани амал ва ё ҳолати онҳо тасниф мешаванд. Асосан се замони феълро ҷудо мекунанд:

• Ҳозира (замони ҳол): амалеро мефаҳмонад, ки дар лаҳзаи гуфтор иҷро мешавад ё одат шудааст. Масалан: мехонад, меояд, мегуяд.


• Гузашта (замони гузашта): амалеро мефаҳмонад, ки пеш аз лаҳзаи гуфтор иҷро шудааст. Замони гузашта ба чанд бахш ҷудо мешавад: гузаштаи оддӣ, гузаштаи давомнок, гузаштаи нақлӣ, гузаштаи эҳтимолӣ, гузаштаи дур. Масалан: хонд, мехонд, хонда буд, хондааст.


• Оянда (замони оянда): амалеро мефаҳмонад, ки баъди лаҳзаи гуфтор иҷро мешавад. Масалан: хоҳад хонд, хонем.

2. Рӯзи забон. Аҳаммияти забон ва забондонӣ.

Забон — асоси ҳаёти ҷамъиятӣ, воситаи асосии муошират, тафаккур ва интиқоли мероси маънавӣ аз насл ба насл аст. Рӯзи забон (21 феврал — Рӯзи байналмилалии забони модарӣ) ба мо имкон медиҳад, ки аҳаммияти забони модариро дарк кунем. Забони модарӣ — ганҷинаи фарҳанг, тамаддун ва таърихи ҳар як халқ аст. Аз ин рӯ, ҳифз ва рушди забон, аз худ кардани луғату қоидаҳои он, яъне забондонӣ, яке аз вазифаҳои муқаддаси ҳар як инсон мебошад.

3. Дар бораи забон шеъре аз ёд гӯед.

Забон — ганҷест, ки ба ҳар кас додаанд,

Хомӯш биншинӣ, сухан аз хештан доранд.

Шоир, ки забонро накунад эҳтиром,

Аз достони ӯ наёбад кас панд.

4. Дар мавзуи «Табиат моро мекунад табобат» мухтасар эссе нависед.

Табиат — ин манбаи зиндагӣ ва саломатӣ аст. Вай на танҳо ба мо оксиген, об ва ғизо медиҳад, балки барои табобати бисёр бемориҳо низ қодир аст. Ҳавои тозаи кӯҳу ҷангал, оби чашмаҳои шифобахш, гиёҳҳои шифобахш — ҳамаи инҳо аз ҷониби табиат ба инсон барои табобат ва тантанаи ҳаёт дода шудаанд. Сайру гашт дар табиат, истироҳат дар қаламрави он ба коҳиши стресс, беҳтар шудани кайфият ва барқароршавии қувваи бадан мусоидат мекунад. Аз ин рӯ, табиат воқеан моро табобат мекунад.