дыңар. Чо лүг, чүвени ты ижих Сүлдег Казырт 1. Баг гереңгей дом a Оле айылбылаңар. Ce аглаа ада кти са Ыыди би Ka ыжып аш, ду огазын тодара- Ктып чугааланар. аал- аътт н, мал- Маар. Аът ек» дижир, ге дээрге аът бүгу-ле ажыл- ан. Баглаашты Ону кылырда, ad жу, коргаара- штиг-өөр- жи деп аглааш мыдырал- иниң демдээ. лелден дел- составтыг сега скчилерлиг помукаш утказын болуңарныы- 283. Домактарны кичээнгейлиг номчуңар, оларның характеристи- казын бериңер. Ук домактарны кандыг темаларга өөренип турганыңарны сактыңар. 1. Төрел-бөлүктүң эң-не хүндүткелдиг, эртем-билиглиг кижизи Ак-Сал ирей аараан-даа кижиге дузалаар, сагышты-даа эдип ча- заар турган. 2. Чыл бүрүзүнде эр, кыс кижиниң соодалдары, чажыт- даа болза, ийи аңгы болур. 3. Он ийи хар болгаш-ла, чыл кирер деп чүве турар. 4. Чычыы торгуларда каът-каът кылдыр ораап каан бур- ганын ширээ кырынга уштуп салгаш, ооң мурнунга чем дээжизин дел- "ээш, коңгулуурун чайбышаан, ол сымыранып номчуттунуп-номчут- унуп, артыжын артыжап, салааларын санап тургаш, сан санап шаг алган. 5. Кудумчунуң өске талазында аныяк кыстар болгаш оолдар ткы-хөглүү кончуг бар чыткан. 6. Балдар акый чаңгыс черге тактаа- 172 лыктап турда, он минут ажа берген. 7. Хүн ооң караанга көзүлдүр-ле даг артынче кулбуртуп каан. 8. Беш харлыг тургаш, кырган-авам- биле кады чорааш, дуруяаларны бо-ла көөр турдум. 9. Ынчан база-ла мындыг аяс көк дээрде от-көс дег кызыл булуттар элдеп чараш чырып турган. 10. Олар, школа дооскан онгуклассчылар, сөөлгү кежээзин эрттиргеш, хондур танцылап, хөглээш, база-ла бо тейге, бо-ла козу- рум даштар кырынга, эртенги чаа хүн уткуур чаңчыл-биле шимээ- ни чиде берген, бойдустуң бир кайгамчык үезин магадап турганнар. 11. Үнүп орар хүннүң хан дег кызылын кайгаанындан ыыттары чиде берген, чарлыышкынның шагы келгенинге арай муңгаргай турган- нар. 284. Сөзм Сөзугро Вокалдар делег силиг номчааш, кол бодалын тодарадыңар. Даш, бодуңарның келир үеле күзел-бодалдарыңар, айында чогаадыгдан б бодалдар мээ-м деб аас-кежиисиг на, сетки бедикта ки даа мэг ыжы кижилер бар-ла Күзелди тып, ан чурт сагыз на тааржыр Ооң адын улуг ла бодунун онза чар оран- дугайында күзелдер мени р. Колдуу келир Оп тудум- рээр. Ынча барганда дээш, оода маңгыс кежиктиг ртык оээр. Ынчалза- онза чараш дир. Оп ажы 173 Киктиг дуну P болгар алганы ол-ду Киир. (А. Даржай)