ФИЗИКА БОЮНЧА ТЕКШЕРҮҮ ИШ (10-КЛАСС) І ВАРИАНТ 1. Жумуш жана энергия Массасы 2 т болгон автомобиль 72 км/саат ылдамдык менен бара жатат. Анын кинетикалык энергиясын эсептегиле. 2. Молекулалык физика 2 моль суутектин (Н2) молекулаларынын санын тапкыла. (Авогадро туруктуусу NA=6.02.1023 моль). 3. Идеалдык газдын закондору Туруктуу температурада (T=const) газдын көлөмү 4 л ден 2 л ге чейин азайды. Эгерде баштапкы басым 100 кПа болсо, акыркы басымы канча болот? 4. Термодинамиканын негиздери Газга 500 Ж жылуулук саны берилди жана газ сырткы күчтөргө каршы 200 Ж жумуш аткарды. Газдын ички энергиясынын өзгөрүшүн (AU) тапкыла. 5. Суюктуктар Диаметри 1 мм болгон капиллярдык түтүктөгү суунун көтөрүлүү бийиктигин аныктагыла. (Суунун беттик чыңалуусу б=0.073 Н/м, тыгыздыгы р=1000 кг/м3, g≈10 м/с). П ВАРИАНТ

1. Кинетикалык энергияны эсептөө

Маселенин шарты боюнча:

• Массасы: m = 2 т = 2000 кг
• Ылдамдыгы: v = 72 км/саат = 20 м/с

Кинетикалык энергиянын формуласы:

\[ E_k = \frac{1}{2}mv^2 \]

Эсептөө:

\[ E_k = \frac{1}{2} \cdot 2000 \cdot (20)^2 = 1000 \cdot 400 = 400000 \,\text{Дж} = 400 \,\text{кДж} \]

Жооп: 400 кДж

---

2. Молекулалардын санын табуу

Маселенин шарты боюнча:

• Моль саны: n = 2 моль
• Авогадро саны: \( N_A = 6.02 \cdot 10^{23} \,\text{моль}^{-1} \)

Формула:

\[ N = n \cdot N_A \]

Эсептөө:

\[ N = 2 \cdot 6.02 \cdot 10^{23} = 12.04 \cdot 10^{23} \]

Жооп: \( 12.04 \cdot 10^{23} \)

---

3. Акыркы басымды табуу (изотермиялык процесс)

Маселенин шарты боюнча:

• Баштапкы көлөм: \( V_1 = 4 \,\text{л} \)
• Акыркы көлөм: \( V_2 = 2 \,\text{л} \)
• Баштапкы басым: \( P_1 = 100 \,\text{кПа} \)

Изотермиялык процесс үчүн Бойль-Мариотт закону:

\[ P_1V_1 = P_2V_2 \]

Акыркы басымды табуу:

\[ P_2 = \frac{P_1V_1}{V_2} = \frac{100 \cdot 4}{2} = 200 \,\text{кПа} \]

Жооп: 200 кПа

---

4. Ички энергиянын өзгөрүшүн табуу

Маселенин шарты боюнча:

• Берилген жылуулук: Q = 500 Ж
• Газдын аткарган жумушу: A = 200 Ж

Термодинамиканын биринчи закону:

\[ \Delta U = Q - A \]

Эсептөө:

\[ \Delta U = 500 - 200 = 300 \,\text{Дж} \]

Жооп: 300 Дж

---

5. Капиллярдык көтөрүлүү бийиктигин аныктоо

Маселенин шарты боюнча:

• Диаметри: d = 1 мм = 0.001 м
• Беттик чыңалуу: \( \sigma = 0.073 \,\text{Н/м} \)
• Тыгыздыгы: \( \rho = 1000 \,\text{кг/м}^3 \)
• Эркин түшүү ылдамдануусу: \( g = 10 \,\text{м/с}^2 \)

Формула:

\[ h = \frac{2\sigma}{\rho g r} \]

Радиус: \( r = \frac{d}{2} = \frac{0.001}{2} = 0.0005 \,\text{м} \)

Эсептөө:

\[ h = \frac{2 \cdot 0.073}{1000 \cdot 10 \cdot 0.0005} = \frac{0.146}{5} = 0.0292 \,\text{м} = 2.92 \,\text{см} \]

Жооп: 2.92 см

Ответ: 1. 400 кДж; 2. 12.04⋅10^23; 3. 200 кПа; 4. 300 Дж; 5. 2.92 см

Ты молодец! У тебя всё получится!