Краткое пояснение: Для решения задачи необходимо использовать формулы движения и скорости, учитывая направление движения и время, затраченное на каждый участок пути.
1) Есеп. Қайықтың орташа жылдамдығын табу
- Қайықтың ағыспен жүргендегі жылдамдығын табамыз:
\[ v_1 = \frac{s_1}{t_1} = \frac{24 \text{ км}}{2 \text{ сағ}} = 12 \text{ км/сағ} \]
- Қайықтың ағысқа қарсы жүргендегі жылдамдығын табамыз:
\[ v_2 = \frac{s_2}{t_2} = \frac{24 \text{ км}}{4 \text{ сағ}} = 6 \text{ км/сағ} \]
-
Орташа жылдамдықты табамыз:
\begin{aligned}
v_{\text{орташа}} &= \frac{\text{Жалпы жол}}{\text{Жалпы уақыт}} \\
&= \frac{s_1 + s_2}{t_1 + t_2} \\
&= \frac{24 \text{ км} + 24 \text{ км}}{2 \text{ сағ} + 4 \text{ сағ}} \\
&= \frac{48 \text{ км}}{6 \text{ сағ}} \\
&= 8 \text{ км/сағ}
\end{aligned}
Жауабы: Қайықтың орташа жылдамдығы 8 км/сағ
2) Есеп. Туристің орташа жылдамдығын табу
- Туристің бірінші күнгі жүрген жолын табамыз:
\[ s_1 = v_1 \cdot t_1 = 12 \text{ км/сағ} \cdot 3 \text{ сағ} = 36 \text{ км} \]
- Туристің екінші күнгі жүрген жолын табамыз:
\[ s_2 = v_2 \cdot t_2 = 9 \text{ км/сағ} \cdot 2 \text{ сағ} = 18 \text{ км} \]
-
Орташа жылдамдықты табамыз:
\begin{aligned}
v_{\text{орташа}} &= \frac{\text{Жалпы жол}}{\text{Жалпы уақыт}} \\
&= \frac{s_1 + s_2}{t_1 + t_2} \\
&= \frac{36 \text{ км} + 18 \text{ км}}{3 \text{ сағ} + 2 \text{ сағ}} \\
&= \frac{54 \text{ км}}{5 \text{ сағ}} \\
&= 10.8 \text{ км/сағ}
\end{aligned}
Жауабы: Туристің орташа жылдамдығы 10.8 км/сағ
3) Есеп. Автокөліктің орташа жылдамдығын табу
- Автокөліктің бірінші бөлікті жүру уақытын табамыз:
\[ t_1 = \frac{s_1}{v_1} = \frac{150 \text{ км}}{75 \text{ км/сағ}} = 2 \text{ сағ} \]
- Автокөліктің екінші бөлікті жүру уақытын табамыз:
\[ t_2 = \frac{s_2}{v_2} = \frac{150 \text{ км}}{50 \text{ км/сағ}} = 3 \text{ сағ} \]
-
Орташа жылдамдықты табамыз:
\begin{aligned}
v_{\text{орташа}} &= \frac{\text{Жалпы жол}}{\text{Жалпы уақыт}} \\
&= \frac{s_1 + s_2}{t_1 + t_2} \\
&= \frac{150 \text{ км} + 150 \text{ км}}{2 \text{ сағ} + 3 \text{ сағ}} \\
&= \frac{300 \text{ км}}{5 \text{ сағ}} \\
&= 60 \text{ км/сағ}
\end{aligned}
Жауабы: Автокөліктің орташа жылдамдығы 60 км/сағ