Ответ:

Жеңіл және ауыр судың қасиеттерін салыстыру

Жеңіл су — кәдімгі су, оның формуласы H₂O. Оның құрамында сутектің ең жеңіл изотопы — протий болады. Ауыр су — дейтерий оксиді, формуласы D₂O. Дейтерийдің ядросында бір протон және бір нейтрон бар, ал протийдің ядросында тек бір протон болады. Сондықтан дейтерий атомы протий атомынан ауыр.

ҚасиетіЖеңіл су H₂OАуыр су D₂O
ҚұрамыСутек пен оттекДейтерий мен оттек
Салыстырмалы молекулалық массасыШамамен 18Шамамен 20
ТығыздығыШамамен 1,00 г/см³Шамамен 1,10 г/см³
Қайнау температурасыШамамен 100 °CШамамен 101,4 °C
Қату температурасы0 °CШамамен 3,8 °C

Ауыр судың химиялық қасиеттері жеңіл судың қасиеттеріне ұқсас, өйткені екі зат та оттек пен сутек изотоптарынан тұрады. Бірақ дейтерийдің массасы үлкен болғандықтан, ауыр судың физикалық қасиеттері өзгеше болады. Ауыр су ядролық реакторларда нейтрондарды баяулатқыш және салқындатқыш ретінде қолданылады.

Қорытынды: D₂O құрамындағы дейтерий протийден ауыр болғандықтан, оның молекулалық массасы мен тығыздығы H₂O-дан үлкен. Сондықтан D₂O «ауыр су» деп аталады.