Оқушының аты-жөні: Богушева Зере Бөлім бойынша жиынтық бағалау (БЖБ) Бөлім: Су - тіршілік көзі 8 Оқу мақсаттары: - 8.4.2.6 - судың табиғатта кең таралғандығын, бірегей қасиеттерін және оның өмір үшін маңызын түсіндіру - 8.4.2.7 - судың табиғаттағы айналымын түсіндіру - 8.4.2.8 - судың ластануының қауіптілігі мен себебін анықтау, суды тазарту әдістерін түсіндіру - 8.4.2.9 - судың «кермектігін» анықтау және оны жою тәсілдерін түсіндіру - 8.4.2.10 суды сусыз мыс (ІІ) сульфатын қолданып анықтау тәсілін білу 1-тапсырма. Көп таңдаулы тест Судың табиғаттағы айналымының негізгі кезеңдерін белгілеңіз: А) Булану → Конденсация → Жауын-шашын В) Тек булану ғана жүреді С) Конденсация → Жерге сіңу → Өсімдіктерге өту D) Булану → Метеорит түсу → Топыраққа сіңу 2-тапсырма. Ашық сұрақ Судың ерекше қасиеттеріне үш мысал келтіріңіз. 1- 2- 3-

1-тапсырма. Көп таңдаулы тест

Судың табиғаттағы айналымының негізгі кезеңдерін белгілеңіз:

Дұрыс жауап: А) Булану → Конденсация → Жауын-шашын

Түсіндіру: Бұл нұсқа судың табиғаттағы айналымының барлық негізгі сатыларын қамтиды: жер бетінен судың булануы, атмосферада конденсацияланып бұлттардың түзілуі және жауын-шашын түрінде қайта жерге оралуы.

2-тапсырма. Ашық сұрақ

Судың ерекше қасиеттеріне үш мысал келтіріңіз:

1. Жоғары меншікті жылу сыйымдылығы: Судың температурасының өзгеруіне көп энергия қажет. Бұл өсімдіктер мен жануарлардың температураны реттеуге көмектеседі және климаттың тұрақтылығына ықпал етеді.


2. Тығыздықтың температураға тәуелділігі (температура 0-4°C аралығында): Судың 4°C-та ең жоғары тығыздығы бар. Мұздың (судың қатты күйі) судан аз тығыздығы болуы су астындағы тіршілікке қыс мезгілінде мүмкіндік береді, себебі су бетінде мұз қабаты пайда болып, оны оқшаулайды.


3. Күшті еріткіш қабілеті: Су көптеген заттарды, соның ішінде минералдар мен қоректік заттарды еритін түріне айналдыра алады. Бұл тірі ағзалар үшін қоректік заттарды тасымалдауға және химиялық реакцияларға қажет.

Түсіндіру: Бұл қасиеттер судың тіршілік үшін маңыздылығын және оның табиғаттағы рөлін айқындайды.