3. Сұрақтарға жауап беріңдер. Бір-біріңмен пікір алмасып, сұхбат құрыңдар. 1. Сағат болмаған шақта адамдар уақытты қалай белгілеген? 2. Сағаттың қандай түрлерін білесіңдер? Сағаттың жыл санауға қатысы бар ма? Неліктен? 3. Уақыттың ең кіші бөлшегі мен үлкен бөлшегін атаңдар. 4. БАҚ материалдарын пайдаланып, сағат және оның түрлері туралы телебағдарлама сценарийін жазыңдар. Сценарийге қажетті сөздер: Кіріспе Негізгі бөлім Қорытынды бөлім Құрметті Сағаттың қалай пайда болғаны; сағат Міне, енді сендер бұл туралы көп мә- балалар! түрлері; уақыт өлшемдері; уақыт өл- лімет алдыңдар. шемдерінің Күнмен байланысы; 5. Ата-аналарыңның көмегімен немесе энциклопедияларды пайдаланып, ертедегі халықтық ұғымдағы тәулік мезгілдерін ретімен жазыңдар. Оларға түсінік беріңдер. Үлгі: Ақшам – қараңғы түсе бастаған кез. §71. Жер – ғаламшар Бейнежазб

Адамдар уақытты бақылау үшін күннің қозғалысын, айдың фазаларын және жұлдыздардың орнын пайдаланған. Күннің шығуы мен батуы, таңғы және кешкі шапақ сияқты табиғи құбылыстарды бақылап, күнтізбелік жүйелер жасаған.

Құм сағат, су сағат, күн сағат, механикалық сағат, электронды сағат, атомдық сағат түрлерін білемін. Сағаттың жыл санауға қатысы бар, себебі жыл — Жердің Күнді айналу периоды, ал сағат осы периодтың бөліктерін өлшейді.

Ең кіші бөлшегі — секунд, ал ең үлкен бөлшегі — ғасыр.

Телебағдарлама сценарийі:

Кіріспе:
«Құрметті балалар! Бүгін біз сағат және оның түрлері туралы қызықты саяхатқа шығамыз. Сағаттың қалай пайда болғанын, түрлерін және уақыт өлшемдерінің Күнмен байланысын қарастырамыз».

Негізгі бөлім:
«Сағаттың пайда болуы: Ерте заманда адамдар уақытты қалай өлшеген? Күн сағатынан бастап қазіргі заманауи сағаттарға дейінгі эволюция. Сағат түрлері: Құм сағат, су сағат, механикалық және электронды сағаттар. Уақыт өлшемдері: Секунд, минут, сағат, күн, апта, ай, жыл».

Қорытынды бөлім:
«Міне, балалар, бүгін біз сағат және уақыт туралы көп мәлімет алдық. Уақытты дұрыс пайдаланыңдар және әрқашан уақытты бағалаңдар!»

• Таң – күн шығар алдындағы уақыт.
• Күн шығу – күннің көкжиектен көтерілуі.
• Таңертең – күн шыққаннан кейінгі уақыт.
• Түс – күннің дәл төбеде тұрған уақыты.
• Түстен кейін – түстен кейінгі уақыт.
• Кеш – күн батар алдындағы уақыт.
• Күн бату – күннің көкжиектен батуы.
• Ымырт – күн батқаннан кейінгі қараңғылық түскенге дейінгі уақыт.
• Түн – қараңғы уақыт.
• Ақшам – қараңғы түсе бастаған кез.