Ответ:
Көмірсуларды төмендегі критерийлер бойынша жүйелеуге болады.
- Әртүрлі ағзаларда кездесуі: өсімдіктерде — крахмал, целлюлоза, сахароза; жануарларда — гликоген, лактоза; саңырауқұлақтарда — хитин және гликоген; көптеген ағзалардың жасушаларында — глюкоза мен рибоза кездеседі.
- Молекулалық массасы: моносахаридтер мен дисахаридтердің молекулалық массасы төмен; полисахаридтердікі жоғары. Мысалы, глюкозаның молекулалық массасы шамамен 180 г/моль, сахарозанікі — 342 г/моль; крахмал мен целлюлозаның молекулалық массасы полимерлену дәрежесіне қарай өзгереді.
- Көміртек атомдарының саны: пентозаларда 5 атом болады (рибоза, дезоксирибоза), гексозаларда 6 атом болады (глюкоза, фруктоза). Күрделі көмірсулардың құрамында көптеген көміртек атомдары бар.
- Ерігіштігі: моносахаридтер мен көптеген дисахаридтер суда жақсы ериді; крахмал суық суда нашар ериді, қыздырғанда ісініп клейстер түзеді; целлюлоза суда ерімейді.
- Ағза үшін маңыздылығы: глюкоза — негізгі энергия көзі; крахмал мен гликоген — қорлық көмірсулар; целлюлоза мен хитин — құрылымдық қызмет атқарады; рибоза мен дезоксирибоза нуклеин қышқылдарының құрамына кіреді.
