Талдау: 1. Қазіргі адамзаттың экожүйеге әсерін талдаңдар. 2. Өздеріңе белгілі жасанды және табиғи экожүйелерді салыстырыңдар. Олардың негізгі айырмашылықтарының тізімін жасаңдар. 3. Төмендегі тізімдемеден табиғи және жасанды экожүйені бөліп көрсетіңдер: шахталар, ормандар, теңіздер, шалғындықтар, жайылымдар, жүзімдіктер, саябақтар, фермалар, мұхиттар, егістіктер, аралдар, бау-бақшалар, каналдар.

1. Қазіргі адамзат экожүйеге екі түрлі әсер етеді. Теріс әсеріне пайдалы қазбаларды өндіру, орманды кесу, жерді шамадан тыс пайдалану, ауа мен суды ластау, парниктік газдарды көбейту және жануарлар мекенін бұзу жатады. Осының салдарынан климаттың өзгеруі, топырақтың тозуы және түрлер санының азаюы байқалады. Оң әсеріне қорықтар құру, орман отырғызу, қалдықтарды қайта өңдеу, су мен энергияны үнемдеу және сирек кездесетін түрлерді қорғау жатады.

2. Негізгі айырмашылықтары:

• Табиғи экожүйе табиғи жолмен қалыптасады, ал жасанды экожүйені адам жасайды.
• Табиғи экожүйеде қоректік байланыстар мен өзін-өзі реттеу жақсы дамыған; жасанды экожүйеде бұл байланыстар шектеулі.
• Табиғи экожүйе әдетте тұрақтырақ; жасанды экожүйе адамның суаруына, тыңайтуына және күтіміне тәуелді.
• Табиғи экожүйеде түр алуантүрлілігі жоғары болады; жасанды экожүйеде бірнеше пайдалы түр басым болуы мүмкін.
• Жасанды экожүйе көбіне адамның нақты мақсатына, мысалы өнім алуға немесе демалыс ұйымдастыруға бағытталады.

3. Бөлу: