| Ғалымдар | Сипаттамалар |
| А. Ч.Дарвин | 4. Табиғи сұрыпталуды эволюцияның қозғаушы күші деп тапты |
| Б. Ж.Б.Ломарк | 7. Жаттығу барысында игерілген белгілер тұқым қуалайды деп есептеді |
| С. К.Линней | 2. Жүйелеуде бинарлы номенклатураны ұсынды |
(а) әсер ететін факторларды атаңыз (кемінде 2)
Табиғи сұрыпталу, мутация, жасанды сұрыпталу, экологиялық факторлар.
(b) осы фактордың эволюцияға әсерін сипаттаңыз
Табиғи сұрыпталу - тіршілікке жақсы бейімделген даралардың тірі қалып, ұрпақ қалдыруы. Мутация - организмде кенеттен болатын өзгерістер, олар тұқым қуалайды.
| Тіршілік үшін күрес | Сипаттамалары | ||
| 1 | Түрішілік күрес | А | Алуан түрлі даралар арасында жүреді |
| 2 | Түраралық күрес | В | Ағзалардың қоршаған ортамен қарым-қатынасы |
| 3 | Абиотикалық күрес | С | Көптеген даралар тіршілігін жояды |
| Тұжырым | III | Ж |
| Сырттай айқын айырмашылықтары жоқ өсімдіктер мен жануарлар жеке түрлері –морфологиялық критерий | ||
| Сыртқы және ішкі құрылысындағы ұқсастықтың болмауы –морфологиялық критерий | ||
| Биохимиялық талдауларды қолдану- физиологиялық критерий | ||
| Фиологиялық параметрілері бойынша ұқсас түрлердің анықталмауы-физиологиялық критерий | ||
| Хромосома өлшемі, саны және еркін шағылыспауы- генетикалық критерий | ||
| Ағзалардың табиғи жағдай кешенін қарастыруы-экологиялық критерий |
Жаңа түрдің түзілуі – бұл ұзақ уақытқа созылатын, кезең-кезеңімен өтетін эволюциялық процесс. Жаңа түрлер пайда болуының негізгі себебі – түрдің ішіндегі популяциялардың оқшаулануы. Популяциялар географиялық оқшаулану (таулар, су айдындары, шөлдер арқылы) немесе репродуктивті оқшаулану (ерекшеліктеріне байланысты бір-бірімен шағылыса алмайтын популяциялар) нәтижесінде бір-бірінен бөлініп қалады. Оқшауланған популяциялар әр түрлі жағдайларда, әр түрлі мутациялар мен сұрыпталудың әсерінен біртіндеп өзгереді. Уақыт өте келе, бұл өзгерістер соншалықты көп болады, соншалықты популяциялар бір-бірінен ерекшеленеді, олардың арасындағы айырмашылықтар тіпті олардың қайтадан шағылысуына жол бермейді. Осы кезде жаңа түр пайда болды деп есептеледі.