V. Творчыя заданні. 1. Выкарыстоўваючы дадатковыя крыніцы інфармацыі, складзіце апавяданне па выбары: а) паляванне на маманта; б) адзін дзень з жыцця неандэртальскага хлопчыка (дзяўчынкі); в) пра жыццё чалавека, якога выгналі з абшчыны. 2. Намалюйце пасяленне першабытных земляробаў і жывёлаводаў. Складзіце невялікае апавяданне паводле малюнка.

1а) Паляванне на маманта

Раніцай паляўнічыя заўважылі след маманта каля ракі. Старэйшы абшчыны паказаў, дзе статак праходзіць між узгоркаў. Людзі падзяліліся: адны чакалі з дзідамі, другія шумам накіроўвалі жывёл да ямы, замаскіраванай галінкамі. Паляванне было небяспечным, таму ўдзельнікі дзейнічалі разам і не набліжаліся да раз’юшанага звера. Калі здабычу атрымалася ўпаляваць, абшчына выкарыстала мяса ў ежу, а скуру і косці — для адзення, сховішчаў і прылад.

1б) Адзін дзень з жыцця неандэртальскага хлопчыка

Я прачнуўся ў сховішчы, калі дарослыя ўжо падтрымлівалі агонь. Спачатку я дапамог прынесці сухія галінкі, а потым разам з маці збіраў ягады і ядомыя расліны. Старэйшы брат паказаў, як трымаць каменную прыладу, каб асцярожна апрацаваць скуру. Увечары вярнуліся паляўнічыя. Каля агню яны падзяліліся ежай і расказалі, дзе заўважылі сляды жывёл. Я слухаў уважліва, бо гэтыя веды дапамагалі абшчыне выжыць.

1в) Чалавек, якога выгналі з абшчыны

Пасля сваркі з супляменнікамі чалавек застаўся адзін. Ён ведаў, што па-за абшчынай цяжэй знайсці ежу і абараніцца ад звяроў. Ён зрабіў з галін сховішча, карыстаўся каменным скрабком і збіраў ядомыя расліны, асцярожна абыходзячы небяспечныя месцы. Уначы ён падтрымліваў невялікі агонь. Праз некалькі дзён чалавек сустрэў групу вандроўнікаў і папрасіў дазволу ісці разам з імі. Яго веды пра прыроду і працавітасць дапамаглі яму зноў знайсці супольнасць.

2. Схематычнае пасяленне першабытных земляробаў і жывёлаводаў

Людзі пасяліліся каля ракі, каб мець ваду. Побач з жытлом яны апрацоўвалі палі і вырошчвалі збожжа. У загоне трымалі свойскую жывёлу, а сабраныя запасы захоўвалі ў асобным сховішчы. Каля вогнішча гатавалі ежу і працавалі. Такое пасяленне дапамагала земляробам і жывёлаводам жыць разам і падтрымліваць гаспадарку.