Задача 2. У дзвюх прабірках знаходзяцца растворы хларыду барыю і хларыду жалеза(III). Доследным шляхам вызначце рэчыва ў кожнай прабірцы. Абсталяванне і рэактывы: штатыў для прабірак; пранумараваныя прабіркі з растворамі рэчываў; растворы сернай кіслаты і гідраксіду натрыю. Даследаванне рацыянальна пачаць з выяўлення іона барыю. Вынікі даследаванняў запішыце ў табліцу на с. 32.

Мэта: вызначыць, у якой прабірцы знаходзіцца раствор хларыду барыю, а ў якой - хларыду жалеза(III).

Ход даследавання:

• Крок 1: Выяўленне іона барыю.
• Возьмем па адным мілілітры раствору з кожнай прабіркі.
• Дадамо ў кожную прабірку некалькі кропель разбаўленай сернай кіслаты (H₂SO₄).
• Назіранне: У прабірцы, дзе знаходзіцца раствор хларыду барыю (BaCl₂), утворыцца белы асадак (сульфат барыю, BaSO₄), які не раствараецца ў сернай кіслаце. У прабірцы з хларыдам жалеза(III) (FeCl₃) асадак не ўтворыцца, бо сульфат жалеза(III) растваральны.
• Рэакцыя: BaCl₂ + H₂SO₄ → BaSO₄↓ + 2HCl
• Крок 2: Выяўленне іона жалеза(III).
• Возьмем па адным мілілітры раствору з кожнай прабіркі (альбо з тых, што засталіся пасля першага кроку, калі асадак у першай не ўтварыўся).
• Дадамо ў кожную прабірку некалькі кропель раствора гідраксіду натрыю (NaOH).
• Назіранне: У прабірцы, дзе знаходзіцца раствор хларыду жалеза(III) (FeCl₃), утворыцца буры (ржавага колеру) асадак гідраксіду жалеза(III) (Fe(OH)₃). У прабірцы з хларыдам барыю асадак не ўтворыцца, бо гідраксіды барыю з'яўляюцца растваральнымі.
• Рэакцыя: FeCl₃ + 3NaOH → Fe(OH)₃↓ + 3NaCl

Вывад:

• Прабірка, у якой пры даданні сернай кіслаты ўтварыўся белы асадак, змяшчае раствор хларыду барыю.
• Прабірка, у якой пры даданні гідраксіду натрыю ўтварыўся буры асадак, змяшчае раствор хларыду жалеза(III).

Заўвага: Вынікі даследаванняў запісваюцца ў табліцу паводле ўказання ў задачы (с. 32).