Ответ:
1. Ақынның зарлауының себебі — елдің ата қонысы мен жайылымдық жерлерінің отарлық саясат салдарынан тарылып, Еділ, Жайық, Ойыл бойындағы жерлерге халықтың бұрынғыдай еркін ие бола алмауы. Өлеңдегі «тартып алғаны» деген тіркес жерден айырылудың ел өміріне төнген ауыр зардабын білдіреді.
2. «Қанды су» — қақтығыс, зорлық-зомбылық пен ел басына түскен қайғыны еске салатын бейнелі тіркес. «Даңды су» — даңқы шыққан, ел тарихында аты қалған өңірлерді сипаттайды. «Жанды су» — тіршілікке нәр беретін, халыққа өмірлік маңызы бар су деген мағынада қолданылған. Бұлар — ақынның поэтикалық бағалауы; нақты тарихи оқиғаға қатысты деректерді жергілікті өлкетану материалдары мен сенімді тарихи дереккөздерден тексеру қажет. Қараша, Құбан, Ақтөбе, Бозан, Үшөзен, Самар атауларының шығу тарихын берілген үзіндіден ғана дәл анықтау мүмкін емес.
3. Жаттауға берілген үзінді:
Еділді тартып алғаны –
Етекке қолды салғаны.
Жайықты тартып алғаны –
Жағаға қолды салғаны.
Ойылды тартып алғаны –
Ойдағысы болғаны.
