1. Мұрат Мөңкеұлының толғауларының ішіндегі ең ерекшесі – «Үш қиян» толғауының мазмұнымен танысыңдар. 2. Толғауда не туралы жырланады? 3. Толғауда кездесетін жер-су атауларын дәптерлеріңе теріп жазыңдар, оларды Қазақстанның картасынан көрсетіңдер. 4. Қазақ әдебиеті тарихында зар заман ағымының туу себептері қандай жағдайлармен байланысты?

1–2. «Үш қиян» толғауында ақын туған жерден айырылу қаупін, Еділ мен Жайық өңіріне сыртқы биліктің ықпалын және елдің ауыр халін жырлайды. Жердің тарылуы халықтың тұрмысы мен еркіндігіне қауіп төндіріп, өткен қонысты аңсау мен болашаққа алаң туғызады. Толғаудың негізгі сарыны — ел мен жер тағдырына күйіну, жұртты бірлікке шақыру.

3. Толғаудағы жер-су атаулары: Еділ, Жайық, Ойыл, Қиыл. Бұлар — Қазақстанның батыс өңірімен байланысты атаулар. Төмендегі карта — атаулардың өзара орналасуын шамамен көрсететін сызба; нақты нүктелерді атласпен тексерген жөн.

1. Еділ
2. Жайық
3. Ойыл
4. Қиыл

4. Зар заман ағымының тууы қазақ даласының Ресей империясының отарлық билігіне түсуімен, жердің тартып алынуымен, дәстүрлі басқару жүйесінің өзгеруімен және халықтың әлеуметтік жағдайының нашарлауымен байланысты. Ақындар осы өзгерістердің елге тигізген зардабын, еркіндік пен қоныстан айырылу қаупін жырлады.