10. IV топ элементі германий мен оның оксидінің қасиетін болжандар.

Перевод задания: Спрогнозируйте свойства элемента IV группы германия и его оксида.

Шешуі: Германий (Ge) — IV топтың, 4-периодтың элементі, реттік нөмірі 32. Негізгі тотығу дәрежелері \(+2\) және \(+4\), тұрақтысы — \(+4\).

Көміртек тобында жоғарыдан төмен қарай металдық қасиет артады. Сондықтан германий — сұр түсті, қатты, морт, жартылай металл; электрөткізгіштігі температура артқанда көбейеді, яғни жартылай өткізгіш.

Германийдің негізгі оксиді — \(\mathrm{GeO_2}\). Топ бойынша металдық қасиет артатындықтан, \(\mathrm{GeO_2}\) амфотерлік оксид болады, бірақ қышқылдық қасиеті басымырақ.

• Сілтілермен әрекеттеседі: \(\mathrm{GeO_2+2NaOH\rightarrow Na_2GeO_3+H_2O}\).
• Қышқылдармен де әрекеттесе алады: \(\mathrm{GeO_2+4HCl\rightarrow GeCl_4+2H_2O}\).

Перевод решения: Германий — серо-белый твёрдый хрупкий полуметалл и полупроводник. Его основные степени окисления — +2 и +4. Основной оксид GeO₂ амфотерный, но с преобладанием кислотных свойств: он реагирует и со щелочами, и с кислотами.

Жауабы: Германий — жартылай металл және жартылай өткізгіш; \(\mathrm{GeO_2}\) — амфотерлік, қышқылдық қасиеті басым оксид.

Ответ: Германий — полуметалл-полупроводник; GeO₂ — амфотерный оксид с преобладанием кислотных свойств.