173. Хәбәр турында укы. Татар телендә хәбәр, гадәттә, җөмлә ахырында урнаша. Ия хәбәрдән алда була. Бу — туры сүз тәртибе. Кайвакыт хәбәр иядән алда да кулланылырга мөмкин. Бу инверсия дип атала. Җөмләдә тиңдәш хәбәрләр дә була ала. Алар бер ия турында хәбәр итәләр. Этләр һәм песиләр кешеләр белән күптәннән яшиләр җөмләсендә яшиләр хәбәре җөмлә ахырында урнашкан. Кайвакыт үзләренең хуҗаларына да охшыйлар икән алар җөмләсендә хәбәр (охшыйлар) иядән (алар) алда урнашкан. Кешеләр үзләренең йорт хайваннарын ашаталар, эчертәләр, тәрбиялиләр җөмләсендә ашаталар, эчертәләр, тәрбиялиләр сүзләре — тиңдәш хәбәрләр.

Краткое пояснение:

Основные положения:

• В татарском языке сказуемое обычно стоит в конце предложения, а подлежащее — перед ним. Это прямой порядок слов.
• Иногда сказуемое может стоять перед подлежащим. Такое явление называется инверсией.
• В предложении может быть несколько однородных сказуемых, которые относятся к одному подлежащему.
• В предложении «Этләр һәм песиләр кешеләр белән күптәннән яшиләр» сказуемым является «яшиләр», стоящее в конце предложения.
• В предложении «Кайвакыт үзләренең хуҗаларына да охшыйлар икән алар» сказуемое «охшыйлар» стоит перед подлежащим «алар» (инверсия).
• В предложении «Кешеләр үзләренең йорт хайваннарын ашаталар, эчертәләр, тәрбиялиләр» однородными сказуемыми являются «ашаталар», «эчертәләр», «тәрбиялиләр», относящиеся к подлежащему «кешеләр».